Ψυχο-Δρόμιο

για τον Αγγελόπουλο...

2012-01-30T01:31:00.000-08:00

«Τη ζωή μου ζω σε κύκλους που όλο αυξαίνουν,
που πάνω απ’ τα πράγματα όλο αυξαίνουν,
τον τελευταίο μπορεί να μην τον κλείσω,
μα θα το προσπαθήσω»

Ράινερ Μαρία Ρίλκε, ειπωμένο στην ταινία
«Το βλέμμα του Οδυσσέα»

Στο βίντεο παρουσιάζονται με χρονολογική σειρά (εξαιρείται ο Μονόλογος του Θανάση Βέγγου καθώς και το τέλος του βίντεο με τον Χάρβευ Κειτέλ που ανήκουν στο Βλέμα του Οδυσσέα) οι ταινίες:
1975 Θίασος ( The Travelling Players)
1977 Οι Κυνηγοί (The Hunters)
1980 Μεγαλέξανδρος ( Alexander the Great )
1984 Ταξίδι στα Κύθηρα ( Voyage to Cythera )
1986 Ο Μελισσοκόμος ( The Beekeeper )
1988 Τοπίο στην ομίχλη ( Landscape in the Mist )
1991 Το Μετέωρο βήμα του πελαργού ( The Suspended Step of the Stork )
1995 Το βλέμμα του Οδυσσέα ( Ulysses' Gaze )
1998 Μια αιωνιότητα και μια μέρα ( Eternity and a Day )
2004 Το Λιβάδι που δακρύζει ( Weeping Meadow )
2008 Η σκόνη του χρόνου ( Dust of Time )

..να τα πούμε;

2011-12-31T02:25:00.000-08:00

ένας κύκλος κλείνει, ένας νέος ανοίγει....αποχαιρετάμε τον παλιό χρόνο με αρώματα, γεύσεις, μυρωδιές μέσα σε ένα περιβάλλον ζεστό, σ' ένα περιβαλλον σχέσεων...

αναλογιζόμαστε τον εαυτό μας και τους άλλους τη χρονιά που πέρασε..

προσδοκίες, στόχους φτιάχνουμε, κάτι περιμένουμε 10,9,8.....,3,2,1....ΚΑΛΗ ΧΡΟΝΙΑ!!

φαίνεται να ανοίγει ένας νέος κύκλος, κάτι νέο γίνεται στον εαυτό μας και γύρω μας.. στον πλανήτη..
μιας και καταλαβαίνουμε ότι σε αυτόν τον κύκλο δεν υπάρχει καμία στατικότητα και τα πάντα ρέουν...η ευχή μας για μας και τη μοιραζόμαστε μαζί σας, είναι να γνωρίσουμε ποιοί είμαστε, πού βρισκόμαστε, πού μπορούμε να πάμε.. να γνωρίσουμε πώς στεκόμαστε στην κοινωνία, πώς σχετιζόμαστε με τους άλλους...

για να ονειρευτούμε, να οραματιστούμε, να χτίσουμε και να καλλιεργήσουμε, να δημιουργήσουμε εμείς τις προσδοκίες μας και .. να γεμίσουμε την καρδιά μας...

Ελευθερία - Αποστόλης

ευτυχές και στο χέρι μας το νέο έτος..

2011-12-23T01:56:00.001-08:00

στο κλουβί της συλλογικής μας νεύρωσης..

2011-10-03T15:30:00.000-07:00

του Απόστολου Σαμπαζιώτη, ψυχολόγου

Νεύρωση. Μία λέξη με ιστορία 250 ετών. Άγχος, φοβίες, κατάθλιψη, υποσυνείδητο κι άλυτες συγκρούσεις.. Ο Freud κι ο Jung μας μίλησαν πολύ τον 20^ο αιώνα για τη νεύρωση. Κάποια στιγμή οι ψυχίατροι του DSM αποφάσισαν να μη χρησιμοποιούν πια τη συγκεκριμένη λέξη στην ψυχιατρική διάγνωση.

Τι εννοούμε όταν μιλάμε (ή μιλούσαμε) για νεύρωση, όμως; Μπορεί να αναφερόμαστε σε μια κρίση άγχους, μια κρίση πανικού, μια εμμονή. Μήπως όμως η νεύρωση δεν είναι απλά μια ταμπέλα που αφορά τους «άλλους»; Ίσως κανείς μπορεί να αναγνωρίσει στη λειτουργία της νεύρωσης, κοινά στοιχεία και με καταστάσεις και καθημερινά βιώματα που αντιμετωπίζουμε όλοι, διαγνωσμένοι και μη. Υπάρχουν ίχνη, πτυχές, αίσθηση νεύρωσης στην καθημερινότητα όλων μας. Ας μη χαρίσουμε τη νεύρωση στην ψυχιατρική, λοιπόν. Άλλωστε, αυτά τα χρόνια στο ΨυχοΔρόμιο συνειδητά έχουμε αποφύγει να χρησιμοποιήσουμε με έναν εύκολο τρόπο διαγνωστικές ταμπέλες και ονόματα που δαιμονοποιούν τον ψυχικό πόνο.

Ας δούμε κάποια από τα χαρακτηριστικά της νεύρωσης, για παράδειγμα τη διαταραχή πανικού.

- Τα συμπτώματα των κρίσεων πανικού εκδηλώνονται ξαφνικά, σε ουδέτερο χρόνο και χώρο και εκεί που δεν τα περιμένουμε. Βιώνεται ως μία κατάσταση, ένα αίσθημα στον οργανισμό το οποίο εισβάλλει στη ζωή μας από το πουθενά.

- Τα συμπτώματα έχουν τα χαρακτηριστικά φυσικού φαινομένου. Πολλές φορές περιγράφονται σαν ένας σεισμός. Δεν μπορείς να προβλέψεις πότε και πώς θα εκδηλωθούν και νιώθεις ότι δε μπορείς να κάνεις τίποτα για αυτό, ότι σε ξεπερνά.

Σχολιάζοντας παλιότερη ανάρτησή μας για τη διαταραχή πανικού, αναφέρει μια αναγνώστρια: είναι ένα βασανιστικό συναίσθημα, που έρχεται κατά καιρούς και ανατρέπει τη ζωή μου!!!

- Για να μπορέσεις να διαχειριστείς αυτό που σου συμβαίνει, αναγκάζεσαι να αλλάξεις συνήθειες και συμπεριφορές.. να φορέσεις μια μάσκα, να αλλάξεις πρόσωπο,

Χαρακτηριστική είναι η ακόλουθη μαρτυρία: «Όταν μου πρωτοσυνέβη, άρχισα να μην πηγαίνω πουθενά από το φόβο ότι θα με ξαναπιάσει κρίση, αποκόπηκα από φίλους και συνήθειες.. άρχισα να βλέπω τη ζωή μου να καταρρέει.»

- Και τέλος, αυτά τα συμπτώματα καταφέρνουν να μας κλέβουν το χρόνο. Να μη μας αφήνουν να ζήσουμε στο παρόν και να απολαύσουμε αυτό που έχουμε, να χαρούμε. Αντίθετα, ζούμε περιμένοντας πότε θα μας περάσει, πότε θα είναι καλύτερα τα πράγματα.

Αντιγράφω άλλο σχόλιο στην προηγούμενή μας ανάρτηση: «..επειδή για 9 χρόνια έκανα το λάθος να μη απευθυνθώ σε ειδικούς λόγω ντροπής, έχασα τα καλύτερα χρόνια της ζωής μου!!!»

Ας αναλογιστούμε για λίγο.. μπορούμε να αναγνωρίσουμε αντίστοιχα χαρακτηριστικά με αυτά της νεύρωσης, για παράδειγμα στο εργασιακό μας περιβάλλον, ιδίως τον τελευταίο ενάμιση χρόνο; Η συνεχής ανασφάλεια για το αύριο, η αγωνία αν θα έχεις τα απαραίτητα για να ζήσεις, το διαρκές για κάποιους πια άγχος της απόλυσης και της ανεργίας, η απογοήτευση στην διεκδίκηση εργασίας, ο πόνος, η ματαίωση, οι εργασιακές συνθήκες σκλαβιάς .. Πόσο εύκολο είναι να αναγνωρίσει κανείς ομοιότητες με τα χαρακτηριστικά μιας «νεύρωσης» που έρχεται από το πουθενά και κατακλύζει τα πάντα, απέναντι στην οποία νιώθει κανείς αβοήθητος;

Κάποιες φορές, δεν αναγκάζεται άραγε κανείς να φορέσει μια μάσκα, να υποδυθεί ένα ρόλο, όταν έρχεται αντιμέτωπος με τη δυναμική μιας σχέσης ή μιας κατάστασης παγιωμένης χρόνια, όταν πχ ενήλικος πια βρίσκεσαι με τη γονεϊκή σου οικογένεια και βιώνεις καταστάσεις που σε κάνουν να ξανανιώθεις αβοήθητος σαν το μικρό παιδί που ήσουν χρόνια πριν και να μη μπορείς να ξεφύγεις από αυτό;

Νεύρωση μπορεί να είναι αυτό που νιώθει κανείς χρόνια εγκλωβισμένος σε μία σχέση που δεν του κάνει καλό, που τον κακοποιεί, τον πληγώνει.. Νεύρωση μπορεί να είναι να κουβαλάς αυτά που πιστεύουν και σκέφτονται και περιμένουν οι άλλοι για σένα, οι γονείς, οι δάσκαλοι, οι σύντροφοι, τα παιδιά, η κοινωνία, το αφεντικό σου.. Νεύρωση μπορεί να είναι να υπομένεις την κακοποίηση, να ρουφιέσαι από τον παραλογισμό του εργοδότη, του υπουργού, της αστυνομίας, της τρόικας, του γείτονα, του γονιού..

Όλες αυτές οι καταστάσεις, ό,τι όνομα και να τους δώσουμε, και σε μεγάλο βαθμό αυτό που ζούμε τον τελευταίο καιρό στην Ελλάδα και ίσως σιγά σιγά σε όλο τον «δυτικό κόσμο», μοιάζει με ένα φυσικό φαινόμενο, το οποίο εισβάλλει στη ζωή μας ξαφνικά από το πουθενά και την ανατρέπει, χωρίς να νιώθουμε ότι μπορούμε να κάνουμε κάτι. Και μας κάνει να φοράμε μια «μάσκα», να αλλάζουμε κι ακόμα μας κλέβει το χρόνο.. δεν ευχαριστιόμαστε, αλλά περιμένουμε αν και πότε θα περάσει.

Στην ψυχοθεραπεία, ο θεραπευόμενος οδηγείται στο να ανακαλύψει μέσα του τις πηγές που μπορούν να τον βοηθήσουν να αναπλαισιώσει το «πρόβλημά του», τις συμπεριφορές του, τον εαυτό του.. Να ξαναδιαβάσει, όπως λέμε, την ιστορία του. Θα μπορούσε άραγε κάτι αντίστοιχο να μας βοηθήσει τώρα που βρισκόμαστε ενώπιον μιας συλλογικής – όχι κλινικά διαγνωσμένης – «νεύρωσης»;

Ένα από τα πρώτα βήματα στη θεραπευτική διαδικασία είναι αυτό που ονομάζουμε «στροφή στον εαυτό», να μπορέσει κανείς να κοιτάξει μέσα του. Όσο δύσκολο κι αν είναι, αυτή την περίοδο, το να κοιτάξω μέσα μου, να αναρωτηθώ τι θέλω, τι νιώθω, πώς θέλω να ζω, να δουλεύω.. ποιο είναι το προσωπικό μου νόημα στις επιλογές μου, με βοηθάει να μπορώ να διαχωριστώ από όλο αυτό που συμβαίνει τριγύρω μου.. Πόσο δικά μου είναι αυτά που κάνω, οι επιλογές μου, τα θέλω μου, ή πόσο είναι κάτι που μου έχει «φορεθεί» ή που έχω μάθει να το κάνω τόσα χρόνια ή που κάποτε κάτι εξυπηρετούσε να το κάνω και τώρα μπορώ να το αλλάξω. Να δει κανείς τα δικά του όρια, τι απολαμβάνει, τι μπορεί να κάνει για τον εαυτό του. Να διαφοροποιηθεί.

Είτε αυτό σημαίνει να αναζητήσω το νόημα στο να κάνω τη δουλειά μου όσο σωστά την κάνω και τώρα που είμαι απλήρωτος ή κακοπληρωμένος..

Είτε σημαίνει ακόμα κι αν μείνω άνεργος να ξέρω τι είναι αυτό που μου δίνει νόημα να κάνω, με τι θέλω να γεμίσω τη μέρα μου, τη ζωή μου και κατά πόσο με καταβάλλει η απογοήτευση και η απελπισία..

Κι όπως και στη νεύρωση, προσπαθούμε να αποβάλλουμε αυτό το προσωπείο που αναγκαζόμαστε να φορέσουμε, για παράδειγμα του υποχόνδριου που δεν μπορεί να ακουμπήσει σε μια «άγνωστη» επιφάνεια, ή του αγοραφοβικού που αναγκάζεται να κλείνεται στο σπίτι και να σταματάει η κανονική ροή της ζωής του.. έτσι και στην περίπτωση αυτής της συλλογικής νεύρωσης χρειάζεται αυτή η προσπάθεια να αλλάξουμε αυτό το προσωπείο της συλλογικής κατάθλιψης που μας φοριέται.. σίγουρα αυτές οι αλλαγές που συμβαίνουν τον τελευταίο καιρό μας έχουν σοκάρει, μας πονάνε, μας ακινητοποιούν.. ωστόσο είναι στο χέρι μας να αναρωτηθούμε: αυτό το προσωπείο του «καταθλιπτικού έλληνα της κρίσης» είναι δικό μου; Έτσι θέλω να ζω; Μπορώ να βγω από αυτό; Μπορώ μόνος μου να αμφισβητήσω τη «νεύρωση», να σταματήσω να ρουφιέμαι από αυτήν και να πιστέψω ότι μπορώ να κάνω κάτι για αυτό; Κι αν δεν μπορώ, ποιος μπορεί να με βοηθήσει να διαμορφώσω τις συνθήκες;

Φτωχαίνω, έχασα τη δουλειά μου..δεν έχω να πληρώσω χαράτσια και λογαριασμούς, παντού ακούω πόσο άσχημα είναι τα πράγματα και πόσο χειρότερα θα γίνουν.. τι μπορώ να κάνω; Για τον καθένα αυτό είναι διαφορετικό κι έχει να κάνει με τα θέλω του, με τις δυνατότητές του, με το προσωπικό του νόημα στη ζωή.. μπορεί να είναι από το να αναζητήσω μια άλλη δουλειά, να αλλάξω τρόπο ζωής, να επιλέξω από πού ενημερώνομαι, τι συζητάω και με ποιους.. μέχρι το να πάω να ζήσω σε έναν άλλο τόπο, να μεταναστεύσω, να μάθω να ζω με λιγότερα, να αναζητήσω άλλους ανθρώπους που περνούν το ίδιο με μένα, να διεκδικήσω, να βγω στο δρόμο, να συναντήσω κόσμο.. να κάνω κάτι …

Η περίοδος που περνάμε, μέσα στη δυσκολία της, μας προσφέρει μια μοναδική ευκαιρία να απευθυνθούμε στους ανθρώπους γύρω μας, μιας και η δυσκολία, ο πόνος αφορά όλο και περισσότερους πια. Είναι ευκαιρία να συναντηθούμε: βλέπει κανείς ολοένα και περισσότερα δίκτυα να αναπτύσσονται, είτε σε πλατείες είτε σε χώρους εργασίας είτε σε πανεπιστήμια και γειτονιές, ακόμα και διαδικτυακά. Και την ίδια στιγμή, η πείνα, η ανέχεια, η ανεργία, ο τρόμος απέναντι στη νεύρωση, είναι φορές που δυναμώνει την αλληλεγγύη, σφυρηλατεί τις σχέσεις..

Τώρα που χάνουμε πολλά, ας προσπαθήσουμε να κρατήσουμε τον εαυτό μας και να τον φροντίσουμε, διαφορετικά το «κλουβί της νεύρωσης», ατομικής και κοινωνικής μπορεί να μας παγιδέψει, χάνοντας έτσι την ζωή μας.

Κάλεσμα σε κινητοποίηση για την Ψυχική Υγεία - 7 Σεπτέμβρη 2011

2011-09-06T02:59:00.000-07:00

Δελτίο Τύπου

σχετικά με τις περικοπές στο χώρο της υγείας και της ψυχοκοινωνικής φροντίδας

Η πρωτοφανής και πραξικοπηματική απόφαση της πολιτικής ηγεσίας, για περικοπή του προϋπολογισμού του ΚΕΘΕΑ, του ΟΚΑΝΑ, των Κέντρων Πρόληψης και των μονάδων του Προγράμματος Ψυχαργώς σε μη βιώσιμο επίπεδο, η οποία υπερβαίνει ακόμα και τις διατάξεις που περιλαμβάνονται στον εφαρμοστικό νόμο, παρά τις μεγαλόστομες εξαγγελίες για υποστήριξη των οργανισμών ψυχικής υγείας, θα οδηγήσει σε συρρίκνωση το σύνολο των υπηρεσιών ψυχικής υγείας και αντιμετώπισης της εξάρτησης στη χώρα.

Οι βάρβαρες περικοπές στις ήδη πετσοκομμένες κρατικές επιχορηγήσεις αποτελούν την ταφόπλακα του κράτος πρόνοιας. Αποτελούν συνέχεια μιας αντικοινωνικής πολιτικής που στοχεύει στην αποσάθρωση των υπηρεσιών κοινωνικής αλληλεγγύης και στην εξαθλίωση των ευαίσθητων κοινωνικών ομάδων και των ανθρώπων που ήδη βιώνουν το καθεστώς του κοινωνικού αποκλεισμού, με πρόσχημα την εξοικονόμηση πόρων σε βάρος της ανθρώπινης ζωής.

Καταδικάζει τους εξυπηρετούμενους των υπηρεσιών να μείνουν κυριολεκτικά στο δρόμο και να φλερτάρουν με την υποτροπή, ενώ υποχρεώνει τους εργαζόμενους να επιτελέσουν το τόσο σημαντικό έργο τους σε συνθήκες ανασφάλειας και αβεβαιότητας.

Όλοι εμείς οι εργαζόμενοι στο κοινωνικό κράτος θα ενεργοποιήσουμε όλες τις δυνάμεις μας στον αγώνα για το δικαίωμα στη ζωή και την αξιοπρέπεια. Θα πρέπει να βάλουμε ένα τέλος στην πολιτική εγκατάλειψης των πολιτών οι οποίοι χρειάζονται θεραπεία, στην τύχη τους. Θα αγωνιστούμε ενωτικά, συλλογικά και δυναμικά, συντονίζοντας τη δράση και τους αγώνες μας, ώστε να μη χαθεί ούτε ένα ευρώ για τις υπηρεσίες μας και τους εξυπηρετούμενους.

Ήδη, το Σάββατο 3/9 έγινε μια πρώτη συνάντηση εκπροσώπων των σωματείων αλλά και εργαζομένων και σωματείο ληπτών υπηρεσιών ψυχικής υγείας, με μεγάλη συμμετοχή, όπου αποφασίστηκε

- να προχωρήσουν όλα τα σωματεία σε γενικές συνελεύσεις με στόχο την κλιμάκωση των κινητοποιήσεων

- συμμετοχή στην κινητοποίηση την Τετάρτη 7/9 έξω από το Υπουργείο στις 10.00

- νέα ανοιχτή συνάντηση εκπροσώπων των σωματείων και των εργαζομένων για συντονισμό της δράσης μας την Κυριακή 11/9 σε ώρα και χώρο που θα ανακοινωθούν

Ζητάμε το αυτονόητο:

Να καταργηθεί η απόφαση περικοπής των προϋπολογισμών.

Να μην μείνει κανένας ψυχικά ασθενής κι εξαρτημένος στο δρόμο.

Να μην μείνει κανένας άνεργος στην ψυχική υγεία.

Σας καλούμε όλους και όλες στην κινητοποίηση την Τετάρτη 7/9 έξω από το Υπουργείο Υγείας στις 10.00.

Οι υπογράφοντες

ΟΙ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΟΙ ΤΟΥ ΚΕΝΤΡΟΥ ΗΜΕΡΑΣ ΕΦΗΒΩΝ ΜΕ ΑΥΤΙΣΜΟ ΣΤΗ Δ. ΑΤΤΙΚΗ «ΣΤΗΝ ΑΥΛΗ ΤΟΥ ΚΟΣΜΟΥ», ΤΟΥ ΚΕΝΤΡΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΚΑΙ ΕΦΗΒΟΥ

ΟΙ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΟΙ ΤΟΥ ΚΕΝΤΡΟΥ ΗΜΕΡΑΣ ΒΑΒΕΛ ΤΗΣ Α.Μ.Κ.Ε. ΣΥΝ-ΕΙΡΜΟΣ

ΟΙ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΟΙ ΤΩΝ ΞΕΝΩΝΩΝ ΤΟΥ ΕΠΙΨΥ

ΟΙ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΟΙ ΣΤΑ ΚΕΝΤΡΑ ΗΜΕΡΑΣ ALZHEIMER ΤΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ ΝΟΣΟΥ ALZHEIMER & ΣΥΝΑΦΩΝ ΔΙΑΤΑΡΑΧΩΝ ΑΘΗΝΩΝ

ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΩΝ ΚΕΘΕΑ

ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΩΝ ΟΚΑΝΑ

Δ.Σ. ΤΟΥ ΣΩΜΑΤΕΙΟΥ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΩΝ ΣΤΟ ΠΕΡΙΒΟΛΑΚΙ

Δ.Σ. ΤΟΥ ΣΩΜΑΤΕΙΟΥ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΩΝ ΣΕ ΦΟΡΕΙΣ ΨΥΧΙΚΑ ΑΣΘΕΝΩΝ ΚΑΙ ΕΥΑΛΩΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΟΜΑΔΩΝ (Σ.Ε.Ψ.Α.Ε.Κ.Ο)

Δ.Σ. ΤΟΥ ΣΩΜΑΤΕΙΟΥ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΩΝ ΣΤΑ ΚΕΝΤΡΑ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΟΚΑΝΑ ΚΑΙ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗΣ

ΣΩΜΑΤΕΙΟ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΨΥΧΟΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ”ΨΥΧΑΡΓΩ” ΑΤΤΙΚΗΣ

ΣΩΜΑΤΕΙΟ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΩΝ Σ.Ι.Κ.Φ. ΑΥΤΙΣΤΙΚΩΝ ΑΤΟΜΩΝ Ν.ΛΑΡΙΣΑΣ

ΣΩΜΑΤΕΙΟ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΩΝ Ε.Ψ.Υ.Κ.Α. ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ

ΣΩΜΑΤΕΙΟ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΩΝ Ε.Ψ.Υ.Κ.Α. ΔΡΑΜΑΣ

ΣΩΜΑΤΕΙΟ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΩΝ ΣΤΗΝ Π.Ε.Ψ.Α.Ε.Ε.

e-mail επικοινωνίας: syntonistiko03sep@gmail.com

Η κυβέρνηση βάζει ταφόπλακα στην Ψυχική Υγεία

2011-08-31T02:08:00.000-07:00

Έκτακτη ενημέρωση: Νέες άγριες περικοπές στην ψυχική υγεία

Η κυβέρνηση δείχνει το “νέο” δρόμο για την ψυχική υγεία

Μετά την απόφαση για την παρακράτηση των συντάξεων των ψυχικά πασχόντων, περικόπτεται στο μισό η επιχορήγηση των Μονάδων Ψυχοκοινωνικής Αποκατάστασης!

Σύμφωνα με απόφαση του Υπουργού Οικονομικών, μειώνεται κατά 45 % (!) ο ετήσιος προϋπολογισμός των Μονάδων Ψυχικής Υγείας και Ψυχοκοινωνικής Αποκατάστασης που λειτουργούν φορείς μη-κερδοσκοπικού χαρακτήρα.

Αποτέλεσμα αυτής της απόφασης θα είναι το κλείσιμο των φορέων ψυχικής υγείας, η απόλυση χιλιάδων εργαζομένων και η κατάρρευση της ψυχιατρικής μεταρρύθμισης. Tα ΝΠΙΔ έχουν την ευθύνη λειτουργίας 210 Μονάδων Ψυχικής Υγείας (83 οικοτροφεία, 16 ξενώνες, 32 προστατευμένα διαμερίσματα, 42 κέντρα ημέρας, 13 κινητές μονάδες, 2 κέντρα Αλτσχάιμερ, 6 κέντρα ημέρας αυτισμού, 16 άλλες εξειδικευμένες μονάδες και προγράμματα).

Στις μονάδες αυτές φιλοξενούνται περίπου 1500 ψυχικά πάσχοντες, παρέχονται υπηρεσίες ψυχικής υγείας σε πάνω από 35000 άτομα ετησίως (κυρίως στα πλαίσια της λειτουργίας των κινητών μονάδων) και απασχολούνται με όλες τις μορφές εργασιακής σχέσης (πλήρης ή μερική απασχόληση, παροχή υπηρεσιών) περίπου 3050 εργαζόμενοι.

Με βάση τον αρχικό προϋπολογισμό, οι παραπάνω Μονάδες έχουν ήδη δαπανήσει τα χρήματα που αντιστοιχούσαν στο πρώτο εξάμηνο του έτους και τώρα καλούνται να καλύψουν τα έξοδα λειτουργίας για το υπόλοιπο έτος …χωρίς χρήματα !

Το Δίκτυο “Αργώς” αναφέρει ότι “η περικοπή αυτή συνεπάγεται το κλείσιμο όλων των Μονάδων αφού για το υπόλοιπο του έτους οι φορείς θα λάβουν αντί για 37 εκ. ευρώ μόνο 90 χιλιάδες ευρώ”.

Η πρώτη αντίδραση των φορέων είναι η οργάνωση συγκέντρωσης διαμαρτυρίας την Πέμπτη 1 Σεπτεμβρίου 2011 και ώρα 10.00 έξω από το Υπουργείο Υγείας.

αγάπη είναι...

2011-05-09T11:38:00.000-07:00

από την ραδιοφωνική εκπομπή 'Ψυχο - λογώντας'

περίληψη εκπομπής στις 24/12/2010

Τι είναι αγάπη?...Υπάρχει, άραγε, ορισμός για την αγάπη? Πολλά έχουν γραφτεί, πολλά έχουν ακουστεί και ειπωθεί για την αγάπη κι ακόμη περισσότερα μπορούν να ειπωθούν. Στην αναζήτησή μας για το τι είναι, τελικά, η αγάπη, βρήκαμε το κινέζικο ιδεόγραμμα που την αναπαριστά. Σύμφωνα με αυτό, λοιπόν, Αγάπη= Αποδοχή και Αντίληψη. Αγαπάω, επομένως, σημαίνει γνωρίζω και (απο)δέχομαι. Γνωρίζω και αποδέχομαι τον εαυτό μου, γνωρίζω και αποδέχομαι τον άλλον.

Η αγάπη συγκαταλέγεται ανάμεσα στα ‘θετικά συναισθήματα’ (αυτά που μας «ελευθερώνουν», μας βοηθάνε να χαλαρώσουμε, να ισορροπήσουμε, να σκεφτούμε μια μεγάλη πληθώρα από εναλλακτικές λύσεις και ιδέες, να αναπτυχθούμε και να ωριμάσουμε).

Εμείς την παρομοιάζουμε συμβολικά με μια ομπρέλα, που εμπεριέχει συναισθήματα και δεξιότητες. Όσο καλλιεργούμε τις δεξιότητές μας στην πορεία της ζωής μας και είμαστε σε επαφή με τα συναισθήματά μας, τόσο η ομπρέλα αυτή ‘δυναμώνει’, τόσο η αγάπη ενισχύεται και μας προστατεύει.

Με αγάπη γεννιόμαστε, είναι έμφυτη σε όλους μας. Γι’ αυτό την αναζητάμε συνέχεια στην πορεία της ζωής μας. Είναι κάτι που ξέρουμε, αλλά το έχουμε βαθιά μέσα μας κρυμμένο. Το κρύβουμε όταν οι συνθήκες δεν επιτρέπουν την ανάπτυξή του. Άρα, είτε αναπτύσσεται είτε μπλοκάρεται κατά το μεγάλωμά μας.

Η αγάπη αναπτύσσεται σε ασφαλή και υποστηρικτικά πλαίσια, σε πλαίσια στήριξης και φροντίδας. Μπλοκάρεται, όμως, όταν υπάρχει κριτική, επίκριση, υποτίμηση, μη αποδοχή και φόβος.

Δεν εκπαιδευόμαστε στην αγάπη. Εκπαιδευόμαστε στην αναγνώριση των συναισθημάτων μας, στην αποδοχή τους έτσι ώστε να ανακαλύψουμε τον αληθινό μας εαυτό, να τον αγαπήσουμε και να αγαπήσουμε τους άλλους.

Στις μέρες μας η λέξη ‘αγάπη’, ακούγεται πολύ συχνά, κυρίως σε συντροφικές σχέσεις και αναρωτιόμαστε για την επιπόλαια και επιφανειακή της χρήση. Μήπως η ‘αγάπη’ συγχέεται με την εξάρτηση? Διότι, όταν ‘χάνουμε’ τον εαυτό μας κι έχουμε μπλοκάρει τα συναισθήματά μας, κάπου πρέπει να ακουμπήσουμε, ‘χάνοντας’ έτσι εντελώς τον εαυτό μας και κατ ‘επέκταση και την αγάπη.

Ας κρατήσουμε την εικόνα των παιδιών, που εκφράζουν τόσο άμεσα και πηγαία όσα αισθάνονται, χωρίς καμία δυσκολία (εφ’ όσον, βέβαια, το επιτρέπουμε εμείς οι ενήλικες). Είναι χαρούμενα, δείχνουν την αγάπη τους. Καθώς, όμως, μεγαλώνουν και αρχίζουν τα ‘πρέπει’ και τα ‘μη’, οι συγκρίσεις, η έλλειψη εμπιστοσύνης στην ατομικότητά τους και η μη ενίσχυση της διαφορετικότητάς τους από τους γονείς τους, τους δασκάλους κλπ, τότε εξελίσσονται σε ενήλικες που δεν πιστεύουν στον εαυτό τους, σε ενήλικες που αναρωτιούνται γιατί δυσκολεύονται στο να αγαπήσουν και να αγαπηθούν.

Η αυτοεκτίμηση, η εμπιστοσύνη και η αγάπη στον εαυτό μας οδηγεί στο να βιώνουμε αγάπη και να την εκφράζουμε. Κι αυτό κάνει τους άλλους να μας δίνουν αγάπη. Είναι μια αυτόματη διαδικασία.

Δώστε στον εαυτό σας αγάπη, τρυφερότητα, φροντίδα, αγκαλιάστε τον! Έτσι θα δώσετε αγάπη στους άλλους και θα την πάρετε πίσω. Κάντε κάτι διαφορετικό!

Διαβάστε εδώ για τα θετικά συναισθήματα.

ΤΟ ΒΗΜΑ - ΝΑΟΜΙ ΚΛΑΪΝ "Σας εκπαιδεύουν να αισθάνεστε ένοχοι" - πολιτική

2011-05-06T01:17:00.000-07:00

ΤΟ ΒΗΜΑ - ΝΑΟΜΙ ΚΛΑΪΝ "Σας εκπαιδεύουν να αισθάνεστε ένοχοι" - πολιτική

Facts, once more with feeling | A User's Guide to Power

2011-05-04T11:17:00.000-07:00

Facts, once more with feeling | A User's Guide to Power

Κι ο χρόνος προχωρά.....με σιωπή.

2011-04-04T10:11:00.000-07:00

Τον τελευταίο καιρό ακούμε συχνά να μας λένε γιατί δεν γράφουμε τόσο συχνά στο Ψυχο- δρόμιο. Ναι, φαίνεται σαν να μην έχουμε τι να γράψουμε, σαν να είμαστε απόντες από αυτό το ιστολόγιο. Η αλήθεια, βέβαια, είναι ότι κάνουμε (διάφορα) κι έτσι δεν γράφουμε.

Είναι επειδή αφηνόμαστε στην διεργασία των καταστάσεων, των γεγονότων και των συναισθημάτων γύρω μας. Όταν έχουμε κάτι να πούμε το γράφουμε, διαφορετικά αφηνόμαστε στην καθημερινότητα των πράξεων και της φαινομενικής απουσίας μας.

Έτσι, λοιπόν, αναρωτιόμαστε για την σιωπή.

Ξέρουμε ότι η σιωπή φέρνει αμηχανία,μας κάνει να αισθανόμαστε άβολα, με τάσεις απολογίας, μας τρομάζει ενίοτε και μας κάνει να σπεύδουμε να την καλύπτουμε. Σαν να μην την αντέχουμε, σαν να μας έχουν εκπαιδεύσει ότι δεν μπορούμε να υπάρχουμε σιωπώντας, πρέπει να μιλάμε. Φτάνει να μιλάς, για να έχεις την θέση σου.

Είναι άχρηστη λοιπόν η σιωπή και σε κάνει και ανίκανο.

Αναρωτιέμαι, λοιπόν, αν μέσα στην σιωπή μπορούμε να χτίσουμε, να δημιουργήσουμε, να μετακινηθούμε, να βοηθηθούμε. Νομίζω, ναι.

Εμείς, εδώ κουραστήκαμε από την γρήγορη εκτόνωση των γεγονότων, συμβάτων, λεγομένων κλπ κλπ. Ό, τι γίνεται το εκτονώνουμε, είτε με λόγια, είτε με πράξεις, χωρίς να έχουμε προλάβει να το κάνουμε κάτι, να το αφήσουμε να 'δουλέψει' μέσα μας. Παρατηρείστε το από όσα γίνονται γύρω μας, από όσα συμβαίνουν σε ατομικό και κοινωνικό επίπεδο. Και μετά από την άμεση εκτόνωση, έρχεται το άδειασμα, το κενό και πάλι από την αρχή.

Ας γνωρίσουμε και ας δεχτούμε, λοιπόν, την δημιουργική σιωπή, την σιωπή που μας λέει πολλά και μας προχωρά. Γιατί, ο χρόνος περνά κι όλα αδειάζουν..

Ας μάθουμε, λοιπόν, να αντέχουμε την σιωπή.

ΚΑΛΗ ΧΡΟΝΙΑ....

2011-01-04T03:10:00.000-08:00

ΚΑΛΗ ΧΡΟΝΙΑ να έχουμε ή .....
ΚΑΛΗ ΧΡΟΝΙΑ να την κάνουμε.....?

Φέτος, το ψυχο-δρόμιο δεν εύχεται - υπήρξαν άλλωστε πολλές ευχές και είμαστε όλοι χορτάτοι.

Φέτος έχουμε να κάνουμε κι όχι να έχουμε.

Με αυτήν την προτροπή και προβληματισμό καλοσωρίζουμε τον νέο χρόνο,τις νέες συνθήκες στην ζωή μας και με θέληση προχωράμε.

για το ψυχο-δρόμιο,
Αποστόλης
Ελευθερία

Καλό φθινόπωρο συνυπάρχοντας.

2010-09-23T11:53:00.000-07:00

Το Ψυχο-δρόμιο τους τελευταίους μήνες βρίσκεται σε μια συνεχή αναζήτηση: ‘και τώρα τί’, ‘και τώρα πώς’, ‘και τώρα πού’. Αναζητούμε, διερωτόμαστε, αγχωνόμαστε, ψάχνουμε, ξαναψάχνουμε, ανταλλάσουμε, μοιραζόμαστε, λέμε τα ίδια και τα ίδια και ξανά από την αρχή! Σαν να ψάχνουμε μια άκρη στις δύσκολες μέρες που όλοι μας βιώνουμε. Κάτι για να πιαστούμε! Κάτι για να μας πείσει ότι τελικά η δυσκολία μας είναι και η ευκαιρία που έχουμε για να εξελιχθούμε.

Και ξεκινάμε δουλειά!

‘Το καλοκαίρι χάρηκα τον αληθινό μου εαυτό, μετά την αποδοχή που εισέπραξα από τα μέλη της ομάδας’, λέει η Π. στην θεραπευτική της ομάδα, την πρώτη συνεδρία του φθινοπώρου.

Αμέσως, θυμήθηκα ένα φύλλο μιας κυριακάτικης εφημερίδας που προσπέρασα φευγαλέα. Έψαξα στο σωρό από εφημερίδες και διάβασα τα παρακάτω:

‘Στο Ινστιτούτο Μαξ Πλανκ της Λειψίας μετά από έρευνες οι ειδικοί εκτιμούν ότι η παρουσία των άλλων μας βοηθάει στο να ανακαλύπτουμε την ύπαρξη του εαυτού μας. Τα μωρά αισθάνονται ότι αποτελούν μέρος/κομμάτι της μητέρας τους και αρχίζουν να αντιλαμβάνονται την ξεχωριστή τους ύπαρξη με το να παρατηρούν τους ανθρώπους γύρω τους και με το να τους μιμούνται. Αυτή η έρευνα καταλήγει στο ότι χρειαζόμαστε τους ανθρώπους γύρω μας για να αποκτήσουμε αυτοσυνειδησία και για να διαμορφώσουμε δεξιότητες διαβίωσης (…..)’.

Βέβαια, πολλοί ψυχολόγοι και φιλόσοφοι (Bowlby, Winnicott, Mitchell, W. James, Yalom κ.α) έχουν αναφέρει ότι ο εαυτός γίνεται κατανοητός μόνο μέσα στο πλέγμα των άλλων ανθρώπων και σχέσεων και πάνω σε όλες αυτές τις μελέτες και θεωρήσεις βασίζεται, άλλωστε, και η πρακτική της ομαδικής ψυχοθεραπείας.

Συνυπάρχουμε λοιπόν!

Όλοι γνωρίζουμε ότι χωρίς βαθείς και αμοιβαίους διαπροσωπικούς δεσμούς θα ήταν αδύνατη η επιβίωση τόσο του ατόμου όσο και του είδους μας. Έχει παρατηρηθεί ότι άνθρωποι που ακολουθούν έναν ατομιστικό τρόπο ζωής και απομονώνονται κοινωνικά είναι πιο ευάλωτοι σε ασθένειες από όσους επιζητούν και διατηρούν αμοιβαίες σχέσεις και νιώθουν ότι μετέχουν σε ένα πλάισιο, μια παρέα, μια ομάδα, μια γειτονιά.

Στην ρευστή και γεμάτη αβεβαιότητα εποχή που ζούμε, η ανάγκη για μοίρασμα και άνοιγμα γίνεται ένα παράθυρο, που μπορούμε να ανοίξουμε, στους τοίχους της ζωής μας.

Έτσι και εμείς εδώ στο Ψυχο-δρόμιο προχωράμε… μετέχοντας, ανταλλάσοντας, συνυπάρχοντας και αυτό μας δίνει δύναμη και πολλές απαντήσεις για νέες ερωτήσεις και αναζητήσεις.

ονειρεύομαι το καλοκαίρι της κρίσης..

2010-06-24T02:17:00.000-07:00

Αγαπημένο μου Ψυχο- δρόμιο,

αυτό το καλοκαίρι ξεκινάει διαφορετικά από όλα τ' άλλα, είναι το καλοκαίρι της 'κρίσης'. Ακούω αυτήν την λέξη και την παπαγαλίζω, στριφογυρνάω γύρω από αυτήν. Για όλα φταίει η 'κρίση' τώρα. Ωραία, ησυχάσα. Κι όμως...

Θέλω να κάνω μια προσπάθεια να βγάλω από αυτήν την λέξη τα εισαγωγικά και να την κάνω κρίση. Να της δώσω μορφή, εικόνα και να την κάνω δική μου λέξη. Να νιώσω που και πόσο με αφορά. Να της δώσω το πραγματικό της περιεχόμενο και ένα δικό μου νόημα. Κρίση σημαίνει αξιολόγηση, επαναξιολόγηση, επαναπροσδιορισμός, ανάλυση και σύνθεση. Σημαίνει κρίνω μια κατάσταση, βγάζω κρίση, επανατοποθετούμαι (από λεξικό τα βρήκα αυτά). Βρήκα επίσης, ότι το κινέζικο ιδεόγραμμα της λέξης κρίσης αποτελείται από δύο χαρακτήρες που αντιπροσωπέυουν τον 'κίνδυνο' και την 'ευκαιρία'.

Σκέφτομαι την 'κρίση' που φέρνει την καταστροφή και την κρίση που φέρνει την αλλαγή.

Καταλαβαίνω ότι έχω δουλειά πολλή αυτό το καλοκαίρι. Αυτό που θέλω να κάνω, λοιπόν, είναι να ακούσω τον εαυτό μου, να δω ποιος είμαι και που πάω. Θέλω να είμαι παρών αυτό το καλοκαίρι. Μου δίνεται αυτή η ευκαιρία για αλλαγή. Αισθάνομαι χαρούμενος και πιο ανακουφισμένος τώρα. Θυμήθηκα τώρα αυτά που γράφτηκαν εδώ για την αλλαγή.

Ευχαριστώ.

Αξιοποιώντας το άγχος των εξετάσεων

2010-05-14T05:42:00.000-07:00

Γράφει ο ΑΠΟΣΤΟΛΟΣ ΣΑΜΠΑΖΙΩΤΗΣ, ψυχολόγος - sabaziotis@gmail.com

Οι μέρες των εξετάσεων πλησιάζουν και οι μαθητές μπαίνουν πια στην τελική ευθεία. Η περίοδος των εξετάσεων βιώνεται συνήθως από τα παιδιά με αγωνία και έντονο άγχος.

Το άγχος προκαλεί την ενεργοποίηση του οργανισμού και επομένως σε κάποιο βαθμό μπορεί να λειτουργήσει θετικά, με το να μας κινητοποιήσει προς την επίτευξη του στόχου μας. Οταν όμως η πίεση αυξάνεται και νιώθουμε ότι δεν μπορούμε να ελέγξουμε το άγχος μας, μπορεί να γίνει επικίνδυνο και να μας κάνει να υποφέρουμε.

Το άγχος των εξετάσεων συχνά συνδέεται με τον φόβο που νιώθουν τα παιδιά μήπως δεν τα καταφέρουν, μήπως βιώσουν μιαν αποτυχία. Πίσω από αυτό το συναίσθημα, πολλές φορές υπάρχει ο φόβος μήπως απογοητεύσουν τους Σημαντικούς άλλους και ματαιώσουν τις προσδοκίες τους. Σημαντικοί άλλοι είναι όσοι άνθρωποι είναι σημαντικοί για μας και επηρεάζουν το πώς βλέπουμε τον εαυτό μας (γονείς, φίλοι, εργοδότες, δάσκαλοι κ.λπ.).

Πώς λειτουργεί το άγχος

Οταν το παιδί έχει χαμηλή αυτοεκτίμηση και δεν νιώθει σίγουρο για τον εαυτό του, θεωρεί ότι οι επιδόσεις του στις εξετάσεις αντιπροσωπεύουν και την αξία του ως άτομο. Είναι πιθανό, λοιπόν, να προσπαθήσει να ενισχύσει την αυτοεκτίμησή του επενδύοντας σε μια καλή επίδοση στις εξετάσεις («πρέπει να γράψω καλά»). Η ανασφάλεια κι ο φόβος ότι θα απογοητεύσει τις προσδοκίες τόσο τις δικές του όσο και των άλλων εμφανίζεται με τη μορφή αρνητικών σκέψεων: το παιδί σκέφτεται το χειρότερο σενάριο, το σενάριο της αποτυχίας («δεν θα γράψω καλά») κι έτσι μπαίνει σε έναν φαύλο κύκλο ενίσχυσης του άγχους. Συχνά αυτό έχει ως επακόλουθο να μεγαλώνει το άγχος των εξετάσεων και να ακινητοποιείται ο μαθητής («οτιδήποτε και να κάνω δεν θα τα καταφέρω, δεν μπορώ να κάνω τίποτα»), με αποτέλεσμα να πέφτει η επίδοσή του και να εμφανίζονται ψυχοσωματικά συμπτώματα (πονοκέφαλοι, ταχυκαρδία, εφίδρωση).

Το άγχος των εξετάσεων μπορεί, ακόμα, να προκαλέσει και πνευματικά συμπτώματα, όπως δυσκολία συγκέντρωσης, ασθενή μνήμη ή ακόμα και μπλοκάρισμα. Σε συναισθηματικό επίπεδο, το παιδί που βιώνει το άγχος των εξετάσεων είναι πιθανό να έχει συναισθήματα όπως απογοήτευση, θυμό, να είναι ευερέθιστο ή και να νιώθει έντονο το αίσθημα της αποτυχίας.

Τι μπορούμε να κάνουμε για την αντιμετώπιση του άγχους;

Το οικογενειακό περιβάλλον διαδραματίζει πρωτεύοντα ρόλο για την ψυχική υγεία των παιδιών, ιδίως σε μια ευαίσθητη περίοδο όπως αυτή των εξετάσεων. Αρχικά, είναι απαραίτητο να είναι ξεκάθαρο για τα παιδιά ότι η αποδοχή και η αγάπη των γονιών τους δεν είναι συνάρτηση της επίδοσής τους στις εξετάσεις: ότι αυτό που κρίνεται στις εξετάσεις δεν είναι η αξία του εφήβου. Καλό είναι οι γονείς να είναι διαθέσιμοι να ακούσουν το παιδί, να το ρωτήσουν πώς βιώνει την περίοδο των εξετάσεων. Ακόμα και μια απλή συζήτηση μπορεί να έχει πολύ θετικά αποτελέσματα και να κάνει το παιδί να εκτονώσει το άγχος του, νιώθοντας ότι ο γονιός το καταλαβαίνει και του συμπαρίσταται.

Είναι ιδιαίτερα σημαντικό για τα παιδιά, όσο καταβάλλουν την προσπάθειά τους, να νιώθουν ότι έχουν τη στήριξη της οικογένειας. Το να πει ο γονιός «είμαι δίπλα σου στην προσπάθειά σου και σ' αγαπάω» βοηθάει πολύ περισσότερο το παιδί από οποιαδήποτε συμβουλή, π.χ. «τώρα πρέπει να διαβάσεις, μη βγεις με τους φίλους σου» κ.λπ.

Οι οικογένειες των εφήβων πολλές φορές, κατά την περίοδο των εξετάσεων, δίνουν την εντύπωση ότι βρίσκονται σε κατάσταση συναγερμού και ότι αλλάζουν τους ρυθμούς τους, προσαρμόζοντάς τους στον έφηβο. Κάτι τέτοιο, ωστόσο, μπορεί να συμβάλει στη διόγκωση του άγχους του μαθητή. Καλό είναι οι γονείς να διαχειρίζονται το δικό τους άγχος για τις εξετάσεις χωρίς να το μεταφέρουν στο παιδί τους.

Η περίοδος των εξετάσεων είναι μεταβατική και κρίσιμη, τόσο για τον ίδιο τον έφηβο όσο και για τους γονείς. Για τον έφηβο, και ηλικιακά, σηματοδοτεί τη μετάβαση προς τον «κόσμο των ενηλίκων» και ένα πρώτο σκαλοπάτι προς την αυτονομία. Ταυτόχρονα, οι γονείς έχουν να διαχειριστούν την πληροφορία ότι «το παιδί τους μεγάλωσε» και τους δίνεται παράλληλα η ευκαιρία να επεξεργαστούν τη νέα αυτή φάση της οικογένειας και να προσαρμοστούν στις αλλαγές.

Το να μάθουμε να διαχειριζόμαστε το άγχος μας, να μιλάμε για συναισθήματα και σκέψεις, να εμπιστευόμαστε τον εαυτό μας, να εξασκούμαστε στην υπομονή και την επιμονή και κυρίως να μάθουμε να προσαρμοζόμαστε στις αλλαγές είναι δεξιότητες που αποκτούνται και δοκιμάζονται καθ' όλη τη διάρκεια της ζωής. Μεταβατικές περίοδοι, όπως αυτή των εξετάσεων, μπορούν να μετατραπούν σε μια ευκαιρία να εξασκηθούμε σ' αυτές τις δεξιότητες, μιας και θα είναι χρήσιμες τόσο στον έφηβο όσο και στα υπόλοιπα μέλη της οικογένειας, όποιο κι αν είναι το αποτέλεσμα των εξετάσεων.

αναδημοσίευση από την Ελευθεροτυπία

ας μυρίσουμε άνοιξη και τέχνη.../αντί πασχαλινών ευχών

2010-03-29T00:34:00.000-07:00

περίληψη παρουσίασης στην εκδήλωση Τέχνη & παιδί

Τέχνη είναι μια διαδικασία μέσω της οποίας διερευνούμε το εσωτερικό και το εξωτερικό μας περιβάλλον (Κ. Σμώλ, 1983). Άρα, η τέχνη αποτελεί ένα κύριο βοηθητικό μέσο στην γνωριμία με τον εαυτό μας και το περιβάλλον μας.
Ο Maslow, αμερικάνος ψυχολόγος και ιδρυτής της Ανθρωπιστικής ψυχολογίας ιεράρχησε τις ανάγκες που έχει κάθε άνθρωπος. Στην βάση της ιεραρχίας βρίσκονται οι βιολογικές ανάγκες (τροφή, ύπνος κοκ), στην συνέχεια οι ανάγκες ασφάλειας, κατοχής & αγάπης, οι ανάγκες εκτίμησης και τέλος στην κορυφή οι ανάγκες για αυτοπραγμάτωση. Βασικό για την ομαλή ανάπτυξη των παιδιών είναι να καλύπτονται αυτές οι ανάγκες. Η Τέχνη, όταν έχουν εξασφαλιστεί οι βασικές ανάγκες, δρα συμπληρωματικά και ενισχυτικά στην εκπλήρωση των υπολοίπων.
Το παιδί διανύει την αναπτυξιακή φάση ζωής, όπου αρχίζει να κατανοεί τον εαυτό του και τον κόσμο γύρω του. Το σημερινό σχολείο του καλλιεργεί την σκέψη, την λογική και την έτοιμη γνώση, παραμερίζοντας εντελώς τις λειτουργίες που λαμβάνουν χώρα από το κεφάλι και κάτω. Και έτσι το κάθε παιδί είναι ‘ό,τι ξέρει’, με τρομακτικές συνέπειες για την ενήλικη εξέλιξή του. Επομένως η ενασχόληση του παιδιού με οιαδήποτε μορφή τέχνης κρίνεται αναγκαία σήμερα, παρά ποτέ. Συγκεκριμένα το παιδί, μέσω της τέχνης, όπως έλεγε ο ζωγράφος W. Kadinsky μπορεί να φτάσει τον εσωτερικό ήχο των πραγμάτων. Κινείται συγκινησιακά και εκφράζει τα συναισθήματά του. Γνωρίζει και αυξάνει την αυτοεκτίμησή του .Αρχίζει να ασκείται στον κόπο και στην πραγμάτωση ενός σκοπού. Επικοινωνεί όχι μόνο με λέξεις, συναλλάσσεται και φτιάχνει σχέσεις. Εμπλουτίζει από ποικίλα ερεθίσματα και μαθαίνει να συνθέτει, να δημιουργεί. Στην ουσία αποκτά δεξιότητες που είναι σημαντικά εργαλεία για την ενήλικη ζωή του.
Η τέχνη είναι στην ζωή μας και δεν θα μπορούσε να μην συνδράμει την επιστήμη της ψυχολογίας. Οι μορφές ψυχοθεραπείας, που έχουν ως βασικό εργαλείο την τέχνη είναι η μουσικοθεραπεία( μουσική ακρόαση/ μουσικός αυτοσχεδιασμός), η χοροθεραπεία (κίνηση σώματος/ χορός), η εικαστική θεραπεία (ζωγραφική), η δραματοθεραπεία ( παίξιμο ρόλων, ψυχόδραμα, παραμύθια, μύθοι κλπ) και χρησιμοποιούνται για κάθε είδος προβλήματα ή διαταραχές σε παιδιά και ενήλικες. Επίσης, η ζωγραφική αξιοποιείται ως διαγνωστικό εργαλείο στην αξιολόγηση της προσωπικότητας παιδιών & ενηλίκων.
Ας ανακαλύψουμε λοιπόν, με προσωπική ευθύνη, τι θέση δίνουμε στην τέχνη μέσα στην ζωή και την καθημερινότητά μας και ας μάθουμε και τα παιδιά μας να κάνουν το ίδιο.

εγώ, εσύ και η σχέση

2010-03-12T02:46:00.000-08:00

Στα πλαίσια του 1ου κύκλου πραγματοποιείται στις 20 Μαρτίου σεμινάριο με θέμα:
Εγώ, εσύ και η σχέση.
Οι συντροφικές σχέσεις σήμερα.
Τι μας ενώνουν, οι ομοιότητες ή οι διαφορές μας?
Πως από το εγώ και το εσύ περνάμε στην σχέση?

Το σεμινάριο θα παρουσιάσουν και συντονίσουν η κα Ελευθερία Αραβανή, ψυχολόγος και ο κος Απόστολος Σαμπαζιώτης, ψυχολόγος.
Θα πραγματοποιηθεί στην οδό Αντ. Τζεβελέκη (έναντι 1ου δημοτικού σχολείου) και ώρες 16.00 έως 20.30.
Το κόστος συμμετοχής είναι 50 ευρώ.
Για πληροφορίες & δηλώσεις συμμετοχής : 2645024766, 6977419381
Θα υπάρξει περιορισμένος αριθμός συμμετοχών & θα τηρηθεί σειρά προτεραιότητας.
ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ΑΡΑΒΑΝΗ
ΥΠΕΥΘΥΝΗ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ

..του δίνει γάλα, το μαλώνει, έτσι πια θα το μεγαλώνει..

2010-02-19T02:24:00.000-08:00

να κάνεις αυτά που δεν κατάφερα να κάνω εγώ - να μην κάνεις τα λάθη που έκανα εγώ

να γίνεις αυτό που θα εγκρίνω εγώ - να μη γίνεις αυτό που δεν ξέρω εγώ

πώς;

"η μάνα μου.. είχε αναλάβει από νωρίς το σπίτι, εμάς, τα παιδιά της. και το κουβαλάει ακόμα ως παράπονο αυτό..

από μικρή με ενθάρρυνε να ασχοληθώ με τη μουσική - ήταν κι αυτό ένα δικό της παράπονο, ένα παλιό της θέλω..

παράλληλα, όμως, θυμάμαι με γέμιζε άγχος: "να μη γίνεις σαν την τάδε που δεν πρόσεξε κι έχασε τη φωνή της, μην παραμελήσεις το σχολείο, μην μπλέξεις με καλλιτέχνες και μείνεις ανύπαντρη.. η ξαδέρφη σου παντρεύτηκε, εσύ;"

η Χ. Αλεξίου στον τελευταίο της δίσκο τραγουδάει:

"..η μάνα του φωνάζει, του δίνει γάλα, το μαλώνει, έτσι πια θα το μεγαλώνει.."

υπάρχουν φορές, που ο γονιός, ο σημαντικός άλλος, δίνει στο παιδί πληροφορίες, σινιάλα, συναισθήματα που έρχονται σε αντίφαση μεταξύ τους..

που από τη μία ίσως καθρεφτίζουν τα θέλω του, αυτό που φαντάζεται για το παιδί του, αυτό που θεωρεί σωστό για το παιδί, αυτό που έχει μάθει από τις προηγούμενες γενιές..

από την άλλη, όμως, πληροφορίες που το ακινητοποιούν, το φοβίζουν, του δημιουργούν ενοχές.. που δεν του δείχνουν το δρόμο να πατήσει στα δικά του πόδια, τα δικά του βήματα.

η κοπέλα της ιστορίας παραπάνω, όταν ακούει τη φράση "μη μείνεις ανύπαντρη", δεν εισπράττει την αγωνία και το νοιάξιμο της μάνας της..

αντίθετα εσωτερικεύει το άγχος, τον φόβο.. και είναι πολύ πιθανό για αρκετό καιρό αυτός ο φόβος να'ναι ο οδηγός για τις σχέσεις της, τη ζωή της. κι είναι φορές που ίσως νιώθει δεμένη μεταξύ του τι πρέπει να γίνει και του τι πρέπει να φοβάται..

έρχεται, όμως, κάποια στιγμή που αναρωτιέται..

αναρωτιέται τι έγινε, γιατί έγινε, τι έκανε, τι ήθελε, τι φοβόταν, τι της άρεσε, τι ήταν δικό της και τι των άλλων..

και κυρίως, αναρωτιέται στο τώρα, τι είναι αυτό που θέλει, τι την γεμίζει, τι την φοβίζει, τι την ενθαρρύνει..

τι είναι δικό της.. πού βρίσκεται το δικό της νόημα.

και καλείται να επιλέξει. με το δεδομένο ότι κάθε επιλογή έχει ένα κόστος, όπως κάθε διαδρομή έχει κόπο.. αλλά όταν επιλέξει ποια θέλει να'ναι, ποιος είναι ο δικός της δρόμος, τι είναι αυτό που της δίνει νόημα, ποιοί και τι θα την βοηθήσει να τον χτίσει και να τον περπατήσει, τότε θα είναι ένα βήμα πιο κοντά στο να νιώσει την ελευθερία που ενυπάρχει στην επιλογή.

οι ευχές μας

2009-12-18T14:25:00.000-08:00

Το Ψυχοδρόμιο εύχεται αυτές τις μέρες
να βρούμε το χρόνο και το χώρο μέσα μας
για να κοιτάξουμε τους ανθρώπους γύρω μας
και να χαμογελάσουμε..

καλή χρονιά..

Ελευθερία και Απόστολος

το συναίσθημα στη ζωή μας

2009-12-07T02:52:00.000-08:00

περίληψη θεωρητικού υλικού σεμιναρίου

Από την εποχή του Διαφωτισμού και πολύ παλιότερα έχει δοθεί τεράστια προτεραιότητα στην λογική και στον νου. Μάλιστα, έχει διατυπωθεί και η άποψη ότι ‘εμπόδιο της λογικής είναι το συναίσθημα’. Έτσι, συναίσθημα και λογική νοούνται ως δυο ξεχωριστές λειτουργίες του ανθρώπου.
Σύμφωνα με ευρήματα της νευροεπιστήμης, όμως, ο εγκέφαλος δεν διαχωρίζει την σκέψη από το συναίσθημα. Συναίσθημα και γνωστικό κύκλωμα είναι αλληλένδετα και μαζί με το σώμα βρίσκονται σε αλληλεπίδραση. Έχει παρατηρηθεί ότι οι άνθρωποι που έχουν καλή επαφή με το συναίσθημά τους και το εκφράζουν είναι πιο υγιείς από αυτούς που το παραβλέπουν.
Καλούμαστε, επομένως, να δώσουμε έμφαση σε όσα αισθανόμαστε, προκειμένου να αποκτήσουμε καλύτερη σχέση με τον εαυτό μας και τους άλλους γύρω μας.
Από την παιδική μας ηλικία έχουμε μάθει να ντρεπόμαστε για μια γκάμα συναισθημάτων (θυμό, περιφρόνηση, αηδία, ευχαρίστηση κλπ), με τις παροτρύνσεις των γονέων ‘μην θυμώνεις’, ‘δεν κλαίνε οι άντρες’, ‘δεν κάνει να ζηλεύεις’ κοκ, κατάσταση που μας συνοδεύει σε όλη μας την ζωή. Αποτέλεσμα ως ενήλικες να κρύβουμε τα συναισθήματά μας, κυρίως όσα ‘δεν κάνει ‘ να εκφράζουμε. Είναι δύσκολο, λοιπόν, αυτό που μάθαμε να το ξεμάθουμε. Χρειάζεται εκπαίδευση και προσπάθεια.

Σύμφωνα με μελέτες, υπάρχουν 10 βασικά συναισθήματα (οργή, φόβος, θλίψη, αηδία, περιφρόνηση, έκπληξη, χαρά, αμηχανία, ενοχή, ντροπή), εκ των οποίων προκύπτουν και άλλα παραπάνω.
Δεν υπάρχουν θετικά ή αρνητικά συναισθήματα, καλά ή κακά. Είναι σημαντικό να θυμόμαστε ότι το κάθε συναίσθημα έχει το δικό του μήνυμα και σκοπό. Και όλα όσα αισθανόμαστε είναι δικά μας και σημαντικά.
Αυτό που έχω να κάνω είναι:

 Να αναγνωρίσω και αποδεχτώ το συναίσθημά μου.
 Να παρατηρώ τις αλλαγές που αυτό φέρνει, αλλαγές στο σώμα, στον τόνο της φωνής, στην έκφραση του προσώπου.
 Να ακολουθήσω αυτές τις αλλαγές, διαφορετικά όταν πασχίζω να τις ελέγξω, να μην τις φανερώσω, να μην τις εκφράσω, βιώνω εσωτερικές συγκρούσεις.
 Να εκφράσω το συναίσθημα μου με ευθύνη.

Να θυμάμαι ότι:
 Στόχος δεν είναι η αλλαγή του συναισθήματος, αλλά η διαφορετική διαχείρισή του, η αλλαγή της αντίδρασής μου.
 Δεν βιώνουμε όλοι τα ίδια συναισθήματα με τον ίδιο τρόπο.
 Μέσα από την αναγνώριση και αποδοχή του συναισθήματός μου, γνωρίζω και αποδέχομαι τον εαυτό μου και φτιάχνω λειτουργικές σχέσεις.

Βιβλιογραφικές αναφορές:
1. Ο θυμός των παιδιών, Alba Marcoli (ISBN: 9789601209326)
2. Καταστροφικά συναισθήματα, Daniel Goleman (2003), Ελληνικά Γράμματα
3. Να σου πω μια ιστορία, Χόρχε Μπουκάι, (2006), opera

δελτίο τύπου από την GIRAFFE

2009-12-04T06:24:00.000-08:00

H Giraffe for Human Rights, Peace and Education ξεκινάει ένα νέο σχολικό πρόγραμμα με τίτλο Βιωματικό Εργαστήρι Νέων (Β.Ε.Ν).
Σκοπός του εν λόγω προγράμματος είναι να επιτευχθεί η υποστήριξη των νέων, η ανταλλαγή απόψεων και ιδεών, η συναισθηματική έκφραση και αποφόρτιση, η ανάπτυξη δεξιοτήτων και η θετική διαχείριση προσωπικών ζητημάτων, μέσα από τη(ν) δυναμική της ομάδας.
Προκειμένου να επιτύχουμε το σκοπό μας χρησιμοποιούμε ως βασικό εκπαιδευτικό εργαλείο (μας) τη βιωματική μέθοδο. Με αυτή τη μέθοδο δίνεται η δυνατότητα στους μαθητές να βιώσουν το ζήτημα που ερευνούν με ένα σίγουρο, μη απειλητικό τρόπο σε ένα περιβάλλον σεβασμού και αποδοχής.
Στις βιωματικές μας ομάδες ξετυλίγονται συναισθήματα, ανταλλάσσονται εμπειρίες, ιδέες και χαμόγελα. Οι μαθητές της κάθε ομάδας πολύ γρήγορα διαπιστώνουν ότι δεν είναι μόνοι αλλά έχουν κοινές ανησυχίες, προβληματισμούς, στόχους και δράσεις. Οι ομάδες μας δίνουν το(ν) χρόνο και το χώρο που χρειάζεται ο κάθε μαθητής ξεχωριστά. Η πίεση μειώνεται. Στις ομάδες μας κυριαρχεί ο σεβασμός, η αποδοχή, η αρμονία και η διαφορετικότητα.
Η διάρκεια κάθε (βιωματικής ομάδας) βιωματικού εργαστηρίου/σεμιναρίου καθώς και ο αριθμός των μελών της (ομάδας που συμμετέχει) ποικίλλουν ανάλογα με τις ανάγκες του κάθε σχολείου. Συνήθως (μία ομάδα) κάθε εργαστήρι/σεμινάριο διαρκεί δύο ώρες (η ελάχιστη διάρκεια) και τα μέλη-μαθητές (κάθε ομάδας) κυμαίνονται από 12 μέχρι 20.

Οι βιωματικές ομάδες συντονίζονται από ειδικούς επιστήμονες με ευρεία επαγγελματική και εθελοντική εμπειρία.
Τα θέματα που θα αναπτύσσονται στις ομάδες μπορεί να είναι επιλογή των μαθητών/μελών.
Ενδεικτικές θεματικές ενότητες που σχεδιάζεται να αναπτυχθούν είναι:
o Επικοινωνία – Διαπροσωπικές Σχέσεις
o Βελτίωση κινήτρων και στάσεων στη μάθηση
o Ταυτότητα - Αυτοεικόνα – Αυτοεκτίμηση
o Ανθρώπινα Δικαιώματα/ Θέματα Ισότητας
o Διαχείριση πιεστικών καταστάσεων
o Διαχείριση συγκρούσεων
o Σχέσεις με την οικογένεια
o Σχέσεις με το άλλο φύλο
o Σχέση σχολείου – οικογένειας
o Εξαρτήσεις

Το Βιωματικό Εργαστήρι Νέων απευθύνεται σε όλους τους μαθητές της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης. Το πρόγραμμα μπορεί να προσαρμοστεί στις ανάγκες των γονέων των μαθητών (δηλαδή βιωματικές ομάδες για γονείς).

Το πρόγραμμα είναι εντελώς δωρεάν
Τα σχολεία που επιθυμούν να συμμετάσχουν σε αυτή τη βιωματική εμπειρία μπορούν να επικοινωνήσουν μαζί μας.

βιωματικό σεμινάριο για ενήλικες στην Λευκάδα

2009-11-09T04:50:00.000-08:00

1ος κύκλος βιωματικών σεμιναρίων για ενήλικες.
Η πολυετής εμπειρία μας στη βιωματική εκπαίδευση και την αξία της μας οδήγησε φέτος στην διοργάνωση ενός κύκλου βιωματικών σεμιναρίων, που απευθύνεται αποκλειστικά σε ενήλικες.
Στόχος μας είναι η ευαισθητοποίηση, ενημέρωση και εκπαίδευση σε θέματα που απασχολούν όλους μας σήμερα, καθώς και η ενδυνάμωση όλων μας για αποδοτικότερη σχέση με τον εαυτό και τους σημαντικούς άλλους στην ζωή μας.
Στις 28 Νοεμβρίου αρχίζει ο 1ος κύκλος βιωματικών σεμιναρίων για ενήλικες με το παρακάτω σεμινάριο:

«το συναίσθημα στη ζωή μας, δρόμος προς την αυτοποίηση και το σχετίζεσθαι»
Ποια είναι τα συναισθήματα, πως εκφράζονται, πως εκδηλώνονται στο σώμα και πόσο αποδοτικά είναι στην ζωή μας!
Επειδή έχουμε πολλές λέξεις για να εκφράσουμε αυτό που σκεφτόμαστε και πολύ λίγες για αυτό που αισθανόμαστε.

Το σεμινάριο θα παρουσιάσουν και συντονίσουν η κα Ελευθερία Αραβανή, ψυχολόγος και η κα Αφροδίτη – Λυδία Κατσίβα, κλινική ψυχολόγος.
Θα πραγματοποιηθεί στην οδό Αντ. Τζεβελέκη (έναντι 1ου δημοτικού σχολείου) και ώρες : 16.00 έως 20.30.
Το κόστος συμμετοχής είναι 50 ευρώ.
Για πληροφορίες & δηλώσεις συμμετοχής : 2645024766, 6977419381
Θα υπάρξει περιορισμένος αριθμός συμμετοχών & θα τηρηθεί σειρά προτεραιότητας.

ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ΑΡΑΒΑΝΗ
ΥΠΕΥΘΥΝΗ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ

ΔΙΑΤΑΡΑΧΗ ΠΑΝΙΚΟΥ: ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΣΥΜΒΕΙ ΚΑΙ ΣΕ ΜΕΝΑ;

2009-10-18T01:56:00.000-07:00

‘Η Ελένη είναι 34 χρόνων. Εργάζεται ως δασκάλα σε σχολείο της περιοχής της. Είναι παντρεμένη 6 χρόνια με τον Μάνο, ο οποίος έχει δική του εταιρεία υπολογιστών. Έχουν 2 κόρες, 2 και 5½ χρόνων.
Ένα βράδυ η Ελένη, καθώς προετοιμαζόταν για τα μαθήματα της επόμενης ημέρας ένιωσε μια δυσφορία στην αναπνοή – σχεδόν δεν μπορούσε να πάρει ανάσα- και την καρδιά της να χτυπάει γρήγορα. Η όραση της εξασθενούσε και νόμισε ότι ήρθε το τέλος της…’.

Τα συμπτώματα των κρίσεων πανικού εκδηλώνονται ξαφνικά, σε ουδέτερο χρόνο και χώρο και εκεί που δεν τα περιμένουμε. Δεν μπορούμε να τα ερμηνεύουμε λογικά και το πρώτο βήμα είναι να επισκεφτούμε τον γιατρό μας για να βεβαιωθούμε ότι δεν υπάρχει κάποια οργανική δυσλειτουργία.
Η Δ.Π. μπορεί να πρωτοεμφανιστεί σε όλες τις ηλικίες, παρουσιάζει όμως σαφή αύξηση πρώτης εμφάνισης στην ηλικία των 20-40 ετών. Ο πανικός είναι χρόνιο και υποτροπιάζον σύνδρομο. Μπορεί να επανεμφανισθεί ακόμη και δεκαετίες μετά την θεραπεία. Συνίσταται ψυχοθεραπευτική και φαρμακοθεραπευτική παρέμβαση.
Μα γιατί σε μένα; Γιατί τώρα; - οι πρώτες και οι πιο συχνές ερωτήσεις του ατόμου, που έρχεται για ψυχοθεραπεία με διαγνωσμένη διαταραχή πανικού.

Ως παράγοντες που επηρεάζουν την εμφάνιση της διαταραχής πανικού αναφέρονται οι παρακάτω:

Περιβαλλοντικοί παράγοντες: με την έννοια ότι μεγαλώνω σε ένα σπίτι, σε ένα πλαίσιο, όπου έχουν εκδηλωθεί τα συμπτώματα σε κάποιο μέλος της οικογένειας ή συνεχίζουν να εκδηλώνονται και επομένως το αντιλαμβάνομαι σαν ένα φυσιολογικό μοντέλο άμυνας και αντιμετώπισης άσχημων καταστάσεων (θεωρία της κοινωνικής μάθησης).

Βιολογικοί παράγοντες: Μια έρευνα του πανεπιστημίου Yale βρήκε ότι τα άτομα που υποφέρουν από κρίσεις πανικού έχουν λιγότερους υποδοχείς για τον νευροδιαβιβαστή σεροτονίνη στον εγκέφαλό τους, ενώ μια άλλη έρευνα βρήκε ότι τα άτομα που παθαίνουν κρίσεις πανικού πιθανότατα έχουν υπερευαίσθητο «σύστημα κινδύνου για ασφυξία», το οποίο με το παραμικρό στέλνει σήμα κινδύνου ότι δεν υπάρχει αρκετό οξυγόνο, ακόμα και όταν οι συνθήκες είναι φυσιολογικές.

Ψυχοσωματικοί: όταν το σώμα συσσωρεύει αρνητικά συναισθήματα, άγχος, καταστάσεις που δεν μπορεί να ελέγξει και ξεσπάει. Ξεσπάει με την μορφή αυτών των συμπτωμάτων, προειδοποιώντας μας να κάνουμε κάτι. Μας κινητοποιεί, είναι ένα καμπανάκι για να βελτιώσουμε την ψυχοσωματική μας υγεία, αγγίζοντας όλα αυτά που είχαμε θάψει μέσα μας. Το Εγώ αποτελείται από το σώμα, την σκέψη και το συναίσθημα. Το κάθε σύστημα επηρεάζει και συγκοινωνεί με το άλλο. Μπορεί να νιώθουμε ωραία και ήρεμα, αλλά το σώμα μας να εκδηλώνει μια άσχημη κατάσταση, την οποία καλούμαστε να ακούσουμε.
Οι τραυματικές μας εμπειρίες, οι οποίες έχουν μείνει ανεπεξέργαστες και ζητάνε λύση. Το σώμα έχει μνήμη και τα υπολείμματα των τραυμάτων εκδηλώνονται ως σωματικά συμπτώματα σε μια άτοπη για εμάς χρονική στιγμή- έτσι δεν μπορούμε με σαφήνεια να αιτιολογήσουμε τα συμπτώματα και μπερδευόμαστε, ‘αφού όλα είναι εντάξει στη ζωή μου, γιατί τώρα;’.

Κοινωνικοί: τα στερεότυπα της κοινωνίας, που δεν μας αφήνουν να εκφράσουμε την αλήθεια μας. Οι κοινωνικές συνθήκες που μας επιφορτίζουν με έντονο στρες. Τα ‘πρέπει’ και τα ‘μη’ του εκάστοτε κοινωνικού πλαισίου που μας καταπιέζουν και δυσκολεύουν τη ζωή μας. Οι δυσλειτουργικές σχέσεις στο οικείο μας περιβάλλον, η οικογένεια, η παρέα, η εργασιακή κατάσταση.

Σε κάποια άτομα, οι κρίσεις μπορεί να συμβούν κατά τη διάρκεια ή μέσα σε έξι μήνες από στρεσογόνα γεγονότα ζωής όπως ο θάνατος αγαπημένου προσώπου, ένα διαζύγιο, μια γεωγραφική μετακόμιση, η γέννηση ενός παιδιού ή μια εγχείρηση.

Το σύμπτωμα, λοιπόν, εκδηλώνεται σε συγκεκριμένο χώρο και χρόνο. Δημιουργεί ανασφάλεια, άγχος, φόβο. Αυτή η αρνητική εμπειρία μεταφέρεται και σε άλλα ουδέτερα πλαίσια, με αποτέλεσμα το άτομο να αυτοπεριορίζεται, να καταπιέζεται αρκετές φορές και να ζει με τον φόβο της πιθανής επανεκδήλωσης των συμπτωμάτων. Επομένως, δημιουργείται ένα κυκλικό σχήμα που ξεκινάει από την εκδήλωση των συμπτωμάτων, την συναισθηματική αντίδραση του ατόμου, συνεχίζει με την γενίκευση της αρνητικής εμπειρίας, και καταλήγει στην επαναβίωση των αρχικών συμπτωμάτων.
Στο παράδειγμα της Ελένης τα συμπτώματα εκδηλώθηκαν την ώρα που προετοίμαζε τα μαθήματα για την επόμενη μέρα στο ασφαλές περιβάλλον του σπιτιού. Φοβήθηκε και τα ερμήνευσε αρνητικά ‘κάτι έχω’, άρχισε να αποφεύγει να μένει μόνη της στο σπίτι ‘μήπως μου συμβεί κάτι’, και κάθε φορά που ήταν μόνη της στο σπίτι τα συμπτώματα επανεμφανίζονταν. Η ταμπέλα ‘είμαι άρρωστος’ μεταφέρθηκε και σε άλλους τομείς της ζωής της.

Ο κύριος μηχανισμός που λειτουργεί στη νοητική επεξεργασία της διαταραχής πανικού είναι η αρνητική θεώρηση των αρχικών συμπτωμάτων και η προσπάθεια να τα εξαλείψουμε πολεμώντας τα. Αυτή η τάση συνήθως έχει αρνητικά αποτελέσματα, αφού όσο πολεμάς κάτι, τόσο αμύνεται και ενισχύεται.

Η εκδήλωση σωματικών συμπτωμάτων – τονίζω ξανά, από την στιγμή που έχει αποκλειστεί ο παθολογικός παράγοντας- είναι μια έκφραση του σώματός μας. Το σώμα μας εκπέμπει σος, μας στέλνει μηνύματα. Αν τα ακούσουμε και προσπαθήσουμε να τα αξιοποιήσουμε, με την βοήθεια και υποστήριξη ψυχοθεραπευτή, θα καταφέρουμε να θεραπευτούμε από τις κρίσεις πανικού.

Συνήθως, τα συμπτώματα αυτά μας φέρνουν το μήνυμα της αλλαγής ‘κάτι έχεις να αλλάξεις’ ή άλλες φορές μας υπενθυμίζουν ότι έχουμε χάσει τον έλεγχο του εαυτού και της ζωής μας.

Είναι στο χέρι μας λοιπόν, στην δική μας ευθύνη να επιλέξουμε τον τρόπο που θα διαχειριστούμε την εκδήλωση των συμπτωμάτων της διαταραχής πανικού. Είτε σαν κίνδυνο, όπου θα αμυνθούμε και θα πολεμήσουμε, μέχρι να εξαντληθούμε είτε σαν ευκαιρία να ακούσουμε τον εαυτό μας, να τον αγαπήσουμε και να πάρουμε την ευθύνη του.

στο μονοπάτι του "αυτιστικού εαυτού"...

2009-09-16T01:36:00.000-07:00

"...και τελικά τι ψάχνω; Ψάχνω τον αρσενικό Μαρία, εμένα ψάχνω.. κι αφού δεν τον βρίσκω, τον κατασκευάζω, τον φτιάχνω στο πρόσωπο κάθε άντρα που είναι δίπλα μου. Πώς; Α, είναι απλό, του μαθαίνω να κάνει τα πράγματα, όπως εγώ, να σκέφτεται όπως εγώ, να ζει όπως εγώ. Όχι δα, δεν του κάνω μαθήματα. Παράπονα του κάνω, παρατηρήσεις, τον συμβουλεύω, του γκρινιάζω και άλλα πολλά, καταλαβαίνεις.. Κι αυτός που μου κάνει όλα τα χατίρια, επειδή με αγαπάει, λέει, πως έχω σε όλα δίκιο, αλλά δυσκολεύεται ακόμη, στο τέλος, όμως, θα τα καταφέρει. Θα μου μοιάσει και τέλος τα προβλήματα!”

Η Μαρία, 34 χρόνων, αφηγείται με πλήρη ειλικρίνεια και μεστότητα τον τρόπο που οι περισσότεροι από μας συνάπτουμε σχέσεις σήμερα. Μάλλον, τον τρόπο που, πολλές φορές, νομίζουμε πως φτιάχνουμε σχέσεις, γιατί αυτό που, τελικά, φτιάχνουμε είναι ένα "αυτιστικό βασίλειο". Η Μαρία, λοιπόν, κάθεται στον θρόνο της ως βασίλισσα, αυτό – θαυμάζεται και κάποια στιγμή ψάχνει για τον βασιλιά, για να συντροφέψει την μοναξιά του θρόνου. Εύκολο να βρει ένα ταίρι και θα το βρει – κοτζάμ βασίλισσα! Κι εκεί αρχίζει η δυσκολία του "κάνω σχέση" ή αλλιώς "του σχετίζεσθαι".

Μια σχέση για να αναπτυχθεί και εξελιχθεί χρειάζεται το "πλάι – πλάι". Πριν από αυτό, όμως, υπάρχει η αποδοχή της διαφορετικότητας του άλλου, ώστε να μπορέσω να σταθώ πλάι του. Βέβαια, αυτό είναι κάτι που το γνωρίζουμε όλοι, και πολλοί το έχουμε στο μυαλό μας. Άρα; Τι δεν πάει καλά;

Φωνές από το μακρινό παρελθόν μας, όπως "αν δεν το φας όλο το φαί σου - δεν θα σ’ αγαπάω, πήρες 18 - αλλά ο Νικολάκης κατάφερε το 20!, μην κάνεις παρέα με αυτόν - εσύ είσαι από καλή οικογένεια, κάνε ησυχία έρχεται ο πατέρας σου, εγώ για σένα αγωνίζομαι κι εσύ αλητεύεις..", μας έμαθαν να μην αναγνωρίζουμε το διαφορετικό. Στην ουσία να μην αποδεχόμαστε τον εαυτό μας, άρα και τον άλλον που διαφέρει.

Έτσι και η Μαρία, μιλάει στον εκάστοτε σύντροφο την γλώσσα της μαμάς της ή του μπαμπά της. Και περιμένει από αυτόν κάτι άλλο από αυτό που είναι, και περιμένει αυτό που ξέρει, δηλαδή αυτά που κάνει και η ίδια.

'Οπως έψαχνε, λοιπόν, η μάνα της "το τέλειο παιδί, να κάνει σαν εμένα", έχει μάθει κι αυτή να ψάχνει "τον τέλειο σύντροφο, που θα κάνει σαν εμένα".

Το πέρασμα από το αυτιστικό μονοπάτι στον δρόμο του σχετίζεσθαι είναι δύσκολη υπόθεση, προϋποθέτει συναισθηματική επίγνωση, κόπο και όρεξη. Όποιος περπατήσει αυτόν τον δρόμο ωφελείται, αφού αυτός ο νέος δρόμος έχει πολλά να δώσει, ωραία τοπία, νέες διαδρομές, πολλά ερεθίσματα και φυσικά το "πλάι- πλάι".

Φτιάχνοντας έναν πρόλογο για φέτος..

2009-09-04T10:10:00.000-07:00

Έρχεται σιγά σιγά η ώρα που ο κύκλος 'ανάσα, διακοπή, ραστώνη’ κλείνει εκεί από όπου ξεκίνησε, στην δουλειά, στην καθημερινότητά μας.

Έτοιμοι λοιπόν, να συνθέσουμε την ηχώ των δύο τελευταίων μηνών με την τονικότητα της εργασίας, της επιθυμίας, της νοσταλγίας, της αναζήτησης του ‘φέτος’.

Έτοιμοι για να γράψουμε, να ακούσουμε, να ανταλλάξουμε φωνές εδώ στο Ψυχο- δρόμιο.

Ομάδα : 1+1 =3

2009-06-12T12:43:00.001-07:00

Οι τελευταίες μας αναρτήσεις εστίασαν κυρίως σε θέματα κοινωνικού προβληματισμού και γεγονότων. Είναι όλα αυτά που συμβαίνουν γύρω μας, που μας εμπεριέχουν και εμπεριέχουμε, που το Ψυχο- δρόμιο δεν θα μπορούσε να μην τα εμπεριέξει, και τα έβαλε στον δρόμο του.
Παρατηρώντας τα σχόλια των παραπάνω αναρτήσεων ποσοτικά, διαπιστώνω ότι είναι λίγα, έως ελάχιστα. Αναρωτιέμαι, λοιπόν, τι γίνεται όταν έχω να κάνω με κοινωνικές αγωνίες?
Φοβάμαι να εκφραστώ? Αδιαφορώ? Λέω πως εγώ δεν γνωρίζω ή δεν έχω τίποτα να πω? Τις αφήνω για τους άλλους? Ή ασχολούμαι μόνο με τις δικές μου, προσωπικές αγωνίες? Μήπως δεν έχω μάθει ή έχω ξεχάσει την ικανότητά μου να ανταλλάσω, να μοιράζομαι, να συγκρούομαι, να ενδιαφέρομαι, να πεισμώνω, να ακούω, να συμπράττω, να συν-αγωνίζομαι και να συν – χαίρομαι? Κι όλα αυτά τα συν- επειδή αναφέρομαι στο τι κάνω με τις κοινωνικές αγωνίες. Δηλαδή, εκεί που χρειάζεται να πράξω ομαδικά, κι όχι μόνος μου.
Θυμάμαι το νηπιαγωγείο.
‘Συλλογικός μονόλογος’ , λέμε εμείς οι ψυχολόγοι, κατά τον οποίο το νήπιο συνομιλεί με άλλους, αλλά δεν καταβάλλει και ιδιαίτερη προσπάθεια για να γίνει κατανοητό. Είμαστε όλοι μαζί κι ο καθένας μιλάει μόνος του, δηλαδή. Και θυμάμαι τις τόσες και τόσες κοινές εκδηλώσεις και θεατρικές παραστάσεις, όπου ξαφνικά, λες και μ ‘ ένα μαγικό όλα τα νήπια μαζεύονται και αρχίζει το έργο. Ο Ρώσος ψυχολόγος Vygotsky, μου εξηγεί αυτήν την περίεργη στάση των νηπίων, λέγοντας ότι ‘του ατομικού λόγου προηγείται ο κοινωνικός λόγος που βοηθάει το παιδί να επικοινωνεί αλλά και να αποκτά αυτοέλεγχο στην συμπεριφορά του’. Δύο φυσιολογικές δεξιότητες του νηπίου στα πλαίσια της ανάπτυξής του: ο εγωκεντρικός και ο κοινωνικοποιημένος λόγος, κατά τον Piaget.
Σήμερα, ως ενήλικες πλέον, αισθάνομαι ότι έχει ενισχυθεί ο πρώτος λόγος ή μάλλον έχουμε καθηλωθεί σε αυτόν και έχουμε παραμερίσει ή απωθήσει τον δεύτερο λόγο. Δεν ψάχνω τα αίτια. Λίγο πολύ τα γνωρίζουμε όλοι, άλλωστε όσο ασχολούμαι με το γιατί χάνω το πώς. Και σήμερα, που οι περισσότεροι ασχολούνται με τις αιτίες νιώθω ότι ισχύει επακριβώς αυτό που είχε πει ο Σάντο Ράντο, μαθητής του Φρόυντ, στις αρχές της δεκαετίας του ’30 ότι ‘στην ψυχανάλυση το γιατί κατάπιε το πώς’. Στα κοινωνικά προβλήματα, λοιπόν, το γιατί κατάπιε το πώς, λέω εγώ.
Και παραδειγματίζομαι από τα νήπια, όπου λειτουργούν σε ομάδα για ένα κοινό σκοπό, για κάτι που τα αφορά. Παραμερίζοντας τους μονολόγους τους, μπαίνουν στην ομάδα και συνεργάζονται, συμπράττουν, συν- χαίρονται. Έτσι παράγουν ένα ομαδικό αποτέλεσμα, το οποίο δεν είναι το άθροισμα των μονολόγων τους, αλλά ένα νέο στοιχείο. Γι ‘αυτό αυτήν την ανάρτηση την ονόμασα 1+1=3.

όταν νιώθει και η κοινωνία..

2009-05-25T01:58:00.000-07:00

ανατρέχοντας σήμερα στις αναρτήσεις μας στο ΨυχοΔρόμιο, αναρωτήθηκα πόσο εύκολο ή δύσκολο είναι να "βγει" κανείς από τον εαυτό του, το μικρο-σύστημα στο οποίο κινείται, τον μικρόκοσμό του και να δει τα πράγματα πιο πανοπτικά..

το τελευταίο εξάμηνο ίσως προσφέρεται για να μετατοπίσουμε τη ματιά μας προς αυτή την κατεύθυνση.. μιας και μιλάμε, λοιπόν, στις τελευταίες αναρτήσεις για συναισθήματα όπως ο θυμός, ο πόνος αλλά και η αδιαφορία, σκέφτηκα να αναδημοσιεύσω μια ανάρτηση από το NoBudgetBlog σχετικά με τα γεγονότα των τελευταίων ημερών με αφορμή την καταγγελία μεταναστών ότι αστυνομικό όργανο έσκισε σελίδες από το Κοράνι.

κι ίσως οι εξελίξεις που ακολούθησαν να είναι ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα για το πώς η αδιαφορία χρόνων εκ μέρους της πολιτείας για τους μετανάστες αλλά και ο δικός μας στρουθοκαμηλισμός τους ώθησαν σε μια θυμωμένη και οργισμένη στάση..

το παρακάτω άρθρο ωστόσο δίνει και μια άλλη διάσταση, χωρίς να μένει στην αδιαφορία ή τον θυμό. τελικά αν ψάξουμε λίγο παρακάτω (ή λίγο πιο μέσα μας) μπορούμε να βρούμε μια ευκαιρία σε κάθε κρίση..!

"πριν μία ώρα περπατώντας στην πατησίων είδα την πορεία διαμαρτυρίας για το περιστατικό ρατσιστικής βίας εις βάρος μουσουλμάνου μετανάστη από την αστυνομία.

και αυτό που με εντυπωσίασε ήταν η ορμή με την οποία κατηφόριζε τον δρόμο η πορεία.

δε μου θύμισε το ύφος των μεταναστών που έχουμε συνηθίσει, που σηκώνονται από την θέση του λεωφορείου λες και την δικαιούνται λιγότερο από εμάς, που βλέπεις στα μάτια τους το φόβο και την εγρήγορση..

και λίγο πιο κάτω ανηφορίζοντας προς εξάρχεια βλέπω κάλεσμα για αυτή την εκδήλωση για τα παιδιά των μεταναστών στα σχολεία που θα πραγματοποιήσει αύριο το στέκι αλβανών μεταναστών στην αθήνα.

τελικά, σκέφτηκα ο θυμός και η ορμή είναι τέτοια που μ’ έχουν προσπεράσει…

γιατί πια ο στόχος των μεταναστών δεν είναι μόνο να μην προσβάλλονται τα θρησκευτικά τους σύμβολα, να μην τους βρίζουμε ενώ περπατάμε στην πατησίων, να μην απαιτούμε να σηκωθούν από τη θέση για να κάτσουμε εμείς, όχι, αυτά πια είναι αυτονόητες διεκδικήσεις.
στόχος φαίνεται να είναι να σκεφτούν και να πράττουν συλλογικά ως συγκροτημένη κοινωνική ομάδα, έτσι ώστε να ζουν όπως τους αξίζει κι όπως μας αξίζει, έτσι όπως θα τους κάνει πολίτες και συμπολίτες ικανούς να διεκδικούν πάντα το καλύτερο για τους ίδιους και για την κοινωνία που ζουν.

καταγγέλλουν τις παραβιάσεις, αλλά ίσως τελικά πλέον πάνε κι ένα βήμα πιο κάτω, δεν ζητιανεύουν, αλλά απαιτούν και συλλογικά διεκδικούν με πράξεις όραμα ζωής.

μια απάντηση στο ρατσισμό που γυρνάει μπούμερανγκ, που μας φέρνει αντιμέτωπους με τη δική μας ζωή, με τα δικά μας οράματα, με τα δικά μας δικαιώματα που καθημερινά παραβιάζονται, και με τη δυσκολία μας να πάρουμε την ζωή μας στα χέρια μας ως συλλογικότητα…

..ώστε να νιώσουμε κάτι πέρα από εσωτερικευμένο θυμό, αγανάκτηση και βία – που καμιά φορά μας κάνει να σκίζουμε και το κοράνι κάποιου μετανάστη που βρίσκεται μπροστά μας…

μεταξύ πατησίων και εξαρχείων κατάλαβα ότι μετά το δεκέμβρη δεν είναι απλά ο θυμός των μεταναστών στην αθήνα, αλλά η όρεξη τους για ζωή που μας έχει προσπεράσει, που θα μας εκπλήξει, και ίσως μας εμπνεύσει…"

Αδιαφορία: (η) ουσιαστ. έλλειψη ενδιαφέροντος, αμεριμνησία, αφροντισιά

2009-05-10T14:26:00.000-07:00

Το σώμα το λιώνει η τεμπελιά και την ψυχή η αδιαφορία. Ευσέβιος

Τον τελευταίο καιρό παρατηρώ με ενδιαφέρον την αδιαφορία ορισμένων ανθρώπων. Αδιαφορία προς αγαπημένα πρόσωπα, αδιαφορία προς κοινωνικά θέματα, αδιαφορία για τον ίδιο τον εαυτό τους.

Θεωρώ ότι η αδιαφορία, η αφροντισιά του ίδιου μας του εαυτού φέρνει και την αδιαφορία για τα υπόλοιπα.

Δεν είναι αυτονόητη η φροντίδα για τον εαυτό μου? Όχι δεν είναι, δυστυχώς.

Φροντίζουμε για τις απολαύσεις μας, για την επιβίωσή μας, (προσπαθούμε τουλάχιστον), φροντίζουμε για τις υποχρεώσεις μας, (όσοι το κάνουμε), και πάνω απ’ όλα φροντίζουμε με σχολαστικότητα την κοινωνική μας εικόνα. Και παραπονιόμαστε μετά, γιατί κάνουμε τόσα πράγματα, επιμελούμαστε τόσα πολλά, αλλά ‘ούτε ένα ευχαριστώ’. Αντίθετα, προβλήματα και πάλι προβλήματα και ζούμε μια ζωή χωρίς νόημα, και ψάχνουμε για συνταγές και εύκολες λύσεις για να ξεμπερδεύουμε επιτέλους!

Παιδιά αδιάφορα για το σχολείο, για τις σχέσεις, για την οικογένεια, για τους θεσμούς. Από γονείς αδιάφορους για τον εαυτό τους, και κατ’ επέκταση για τα ίδια τα παιδιά τους.

Δεν μας έμαθαν να φροντίζουμε τον εαυτό μας, λέμε και ξαναλέμε, τώρα μπορούμε να το αλλάξουμε? Ό, τι μαθαίνεται, ξεμαθαίνεται, λέω εγώ, αρκεί να κάνουμε την αρχή, εφόσον το θέλουμε.

Ξεχάσαμε λέξεις, όπως μέριμνα, επιμέλεια, τρυφερότητα, κόπος, προσπάθεια, προσωπικός αγώνας, νοιάξιμο. Κυνηγάμε τα εύκολα! Όλοι θέλουμε να περνάμε καλά..Είμαστε όμως καλά?

Και γράφω τα παραπάνω γιατί ευτυχώς υπάρχουν οι εξαιρέσεις, υπάρχουν άνθρωποι, που ασχολούνται με τους εαυτούς τους και άλλους ανθρώπους, τους φροντίζουν και δημιουργούν την ζωή τους, με προσωπική ευθύνη, ενδιαφέρον και κόπο. Και είναι καλά, δεν περνάνε καλά.

Αφού μπορούν αυτοί, μπορούμε κι εμείς!

"ας μιλήσουμε για τα παιδιά μας"

2009-03-27T02:52:00.000-07:00

Με αφορμή το κάλεσμα του Συλλόγου Γονέων & Κηδεμόνων του 1ου Δημοτικού Σχολείου Λευκάδας, το Σάββατο 4 Απριλίου θα έχουμε την ευκαιρία και τη χαρά να μιλήσουμε για θέματα που απασχολούν τους γονείς..

Η εφηβεία και οι αλλαγές στην οικογένεια,

η παρουσία του διαδικτύου στη ζωή μας και η διαχείρισή του,

οι εναλλακτικές μορφές διαπαιδαγώγησης και η σωματική τιμωρία,

η επικοινωνία μέσα στην οικογένεια και η συναισθηματική αγωγή,

ο ρόλος της τέχνης και η δημιουργική απασχόληση..

Ευκαιρία για όλους μας, ειδικούς, γονείς, εκπαιδευτικούς, παιδιά, να ανταλλάξουμε ιδέες και συναισθήματα και να μοιραστούμε την αγωνία και την ελπίδα μας!

Ας ξεκινήσουμε μιλώντας για τα παιδιά μας.. ώστε να μπορέσουμε να τα ακούσουμε!

..και η οργή ζητά τον χώρο της.

2009-02-15T12:36:00.000-08:00

Ακούω συχνά, ‘δεν θέλω να τσακώνομαι και υποχωρώ, δεν μιλάω για να μην γίνει φασαρία, δεν θέλω να κλαίω και να στενοχωριέμαι, υποχωρώ και δεν μαλώνουμε, ούτε θυμώνω, κρύβομαι’, και άλλες παρόμοιες εκφράσεις που με τρομάζουν. Και σκέφτομαι τα παρακάτω:

Αν δεν συγκρουστώ, πως θα δημιουργήσω? Αν δεν στενοχωρηθώ, πως θα χαρώ? Αν δεν θυμώσω, πως θα μάθω? Αν δεν δεχτώ τα συναισθήματά μου, πως θα ζήσω σαν άνθρωπος? Όλα τα συναισθήματα είναι δικά μας και όλα ζητούν τον χώρο τους.

Όταν τα έχω κατηγοριοποιήσει σε ‘καλά’ και σε ‘κακά’, είναι λογικό ότι θα θέλω μόνο τα ‘καλά’, άρα τα ‘κακά’ θα τα κρύβω, καταπιέζοντάς τα. Όλοι ξέρουμε τι γίνεται όταν καταπιέσω την οργή, την στενοχώρια, τον θυμό μου. Έκρηξη! Και ακολουθούν αντιδράσεις, και τότε λέω… ‘δεν θέλω να τσακώνομαι, να θυμώνω κλπ’. Υπάρχει άλλος τρόπος? Πως θα δώσω χώρο στην οργή μου, λοιπόν? Να δοκιμάσω να την φανερώσω και να συγκρουστώ?

Η σύγκρουση είναι μια φυσιολογική αντίδραση, και υπάρχει όπου υπάρχει ζωή. Όταν το ποτήρι έχει γεμίσει και συνεχίζει να γεμίζει, θα αρχίσει να ξεχειλίζει. Όταν έχω επίγνωση αυτής της κατάστασης, σέβομαι τον εαυτό μου και τον άλλον και προσπαθώ να διαχειριστώ αυτό το ξεχείλισμα (την σύγκρουση). Δέχομαι το ότι αισθάνομαι π.χ οργισμένος, το ενημερώνω στον άλλον, ακούω και το δικό του συναίσθημα, και ψάχνουμε για να βρούμε μια λύση. Η σύγκρουση είναι θετική και δημιουργική, αρκεί να θελήσουμε να ασχοληθούμε μαζί της, μιλώντας μια μη βίαιη γλώσσα, και όχι με το να την καταπνίξουμε ή να αδιαφορήσουμε γι ‘ αυτήν.

Και σκέφτομαι, πόση αδιαφορία υπάρχει σήμερα για όλες τις καθημερινές συγκρούσεις, κοινωνικές και προσωπικές.

ας κάνουμε ευκαιρία αυτή την κρίση..

2009-01-19T03:38:00.000-08:00

Τα γεγονότα που ζήσαμε όλοι – ο καθένας με τον δικό βαθμό συμμετοχής – φέτος το χειμώνα στην Ελλάδα στάθηκαν αφορμή για πολλές σκέψεις και προβληματισμούς.

Το αρχικό μούδιασμα της είδησης του θανάτου του 15χρονου Αλέξη Γρηγορόπουλου διαδέχτηκε το δέος μπροστά στις πράξεις καταστροφής.. Κι έπειτα, παρακολουθήσαμε όλοι τα παιδιά μας, έφηβους, μαθητές γυμνασίου και λυκείου, φοιτητές, να ξεσηκώνονται στους δρόμους και να αμφισβητούν..

Ίσως, ο γονιός, ο δάσκαλος, ο καθηγητής να ένιωσε αμήχανα, μην ξέροντας πώς να διαχειριστεί αυτό τον εφηβικό θυμό και την αμφισβήτηση των παιδιών για τον κόσμο στον οποίο καλούνται να ζήσουν.

Αποφεύγοντας κανείς να παγιδευτεί στην τρομο-λαγνεία που ενίοτε εκπέμπουν σε τέτοιου είδους περιστάσεις τα ΜΜΕ, αξίζει να δει λίγο πιο πέρα από το προφανές. Και να ακούσει τι κρύβεται πίσω από την οργή αλλά και τον φόβο των σημερινών νέων.

Τα αίτια των θυμωμένων διαδηλώσεων των νέων θα μπορούσαν να συνοψιστούν στο παρακάτω σύνθημα: «μη ρίχνετε δακρυγόνα, κλαίμε κι από μόνοι μας».

Τα παιδιά μας έχουν ήδη αντιληφθεί την ανακολουθία της γενιάς που τα μεγαλώνει.
Από τη μία απαιτούμε από τους νέους να υπακούν στους θεσμούς και τους διδάσκουμε το σεβασμό στο δίκαιο, ενώ από την άλλη παρακολουθούν ένα δημόσιο βίο που χαρακτηρίζεται από τη διαφθορά κι ακούν από παντού «αν δεν έχεις μέσον, άστο καλύτερα».

Τα βάζουμε σε έναν αγώνα δρόμου από το σχολείο στο φροντιστήριο, με ενδιάμεσο σταθμό τις ξένες γλώσσες και τα καλούμε να «κάνουν υπομονή μέχρι να περάσουν στο πανεπιστήμιο», αλλά συγχρόνως τα καταδικάζουμε να ζουν σε ένα εκπαιδευτικό σύστημα που όλα γυρνάνε γύρω από τις επιδόσεις και τους βαθμούς τους, με την ανεργία στους πτυχιούχους να αυξάνεται διαρκώς και την προοπτική συνταξιοδότησης να φαίνεται άπιαστο όνειρο.

Τα παιδιά μας ακούνε να μιλάμε για την σημασία των διαπροσωπικών σχέσεων και την αξία της οικογένειας, ενώ την ίδια στιγμή βλέπουν τους γονείς τους να μη βρίσκουν χρόνο να ασχοληθούν μαζί τους και κατακλύζονται από πρότυπα που δίνουν σημασία μόνο στο χρήμα και το κέρδος.

Αυτές τις μέρες καταδικάσαμε αμέσως τις όποιες εκδηλώσεις βίας, ωστόσο έχουμε αφήσει τα παιδιά μας να μεγαλώνουν με μια τηλεόραση όπου η βία βρίσκεται σε ημερήσια διάταξη και με παιχνίδια που συχνά απενοχοποιούν την όποια βίαιη πράξη. Τα δε κρούσματα ενδοοικογενειακής βίας, σωματικής ή συναισθηματικής, αυξάνονται..

Οι σημερινοί έφηβοι, οι νέοι γύρω μας, έχουν μάθει να ακούν ότι ζουν σε «χαλεπούς καιρούς», έχουν μάθει ότι θα δουλεύουν για 750 ευρώ, ότι θα ζήσουν σε δικό τους σπίτι μετά τα 30 τους, ότι θα δυσκολευτούν να βρουν δουλειά παρά τα δύο πτυχία τους..

Εκεί εδράζεται τόσο ο θυμός όσο και ο φόβος τους. Αυτό λένε οι διαδηλώσεις τους, διεκδικούν το δικαίωμά τους να έχουν δικαιώματα, το δικαίωμά τους να φαίνονται.. Στρέφονται εναντίον της γενιάς που τα μεγαλώνει και τα διδάσκει, ενώ παράλληλα τα προδίδει και τα παραδίνει στο χάος και την ασάφεια. Και ζητούν από αυτή τη γενιά, από την πολιτεία, τους γονείς τους, τους δασκάλους τους, από όλους μας, να τα ακούσουμε..

Η κρίση πια φαίνεται να απομακρύνεται – ή τουλάχιστον να αμβλύνεται σε πρώτη ανάγνωση. Πριν γυρίσουμε όλοι στην καθημερινότητά μας, προσποιούμενοι ότι δεν συμβαίνει τίποτα, ας αναλογιστούμε πως θα μπορέσουμε να μάθουμε κάτι από τα πρόσφατα γεγονότα, πώς θα μπορέσουμε να κάνουμε ευκαιρία αυτή την κρίση. Κι ας δούμε με αφορμή αυτό, ο καθένας την προσωπική του ευθύνη.

Η ευθύνη για το πώς έχει διαμορφωθεί ο κόσμος μας αφορά όλους. Ας επανεξετάσει ο καθένας μας το δικό του μερίδιο προσωπικής ευθύνης κι ας επιλέξει τη στάση του ώστε να δημιουργήσει ξανά δεσμούς εμπιστοσύνης κι εγγύτητας με αυτή τη γενιά.

Ας ακούσουμε λοιπόν την κραυγή αγωνίας των παιδιών, χωρίς να βρισκόμαστε απέναντί τους, αλλά δίπλα τους.

Ας προσπαθήσουμε να έρθουμε πιο κοντά τους, να τους δώσουμε το χώρο που ζητάνε κι ας επιχειρήσουμε να τα πείσουμε ότι όντως ενδιαφερόμαστε για αυτά.

Ας τα βοηθήσουμε να βιώσουν το πένθος της εν ψυχρώ δολοφονίας ενός συνομηλίκου τους, κι ας μην επιτρέψουμε αυτό το πένθος να γίνει πένθος και για τα ματαιωμένα εφηβικά τους όνειρα.

Ας επικοινωνήσουμε ξανά με τα παιδιά μας, στο σχολείο, το σπίτι, τις γειτονιές, ας προσπαθήσουμε να τα ακούσουμε για να τα καταλάβουμε.. κι ας τα ενθαρρύνουμε να μας αμφισβητήσουν..

Αντισταθείτε σ’ αυτόν που χτίζει ένα μικρό σπιτάκι και λέει: καλά είμαι εδώ..
..............................

..ως και σε μένα, σε μένα ακόμα που σας ιστορώ αντισταθείτε.

Τότε μπορεί βέβαιοι να περάσουμε προς την Ελευθερία.

(Μ. Κατσαρός, Κατά Σαδδουκαίων, 1953)

"χρειάζονται φυτώρια οράματος"

2009-01-05T05:26:00.000-08:00

Πηγή: skai.gr

"Χρειάζονται φυτώρια οράματος"

Γράφει ο Κώστας Ράπτης - 21/12/2008

"Κάθε μέρα ακούω και κάτι καινούργιο, είναι συνταρακτική αυτή η περίοδος" ομολογεί η ψυχολόγος και πρόεδρος της Ελληνικής Εταιρείας Συστημικής Θεραπείας Μίνα Τοδούλου-Πολέμη, σπεύδοντας να προκαταλάβει τις επιφυλάξεις μας ως προς την σχέση του επιστημονικού της κλάδου με τα κοινωνικά φαινόμενα.

"Ο κόσμος ακόμα θεωρεί την ψυχολογία και την ψυχοθεραπεία ως υπόθεση καθαρά ενδοπροσωπική. Ωστόσο, η εμπειρία μας αλλά και η ιδιαίτερη συστημική μας προσέγγιση μας οδηγεί από τα πρώτα εστιακά μας επίπεδα (το ζευγάρι, την οικογένεια, τη σχολική τάξη) σε ευρύτερα συστήματα, όπως το σχολείο ολόκληρο ή η επιχείρηση ολόκληρη και από εκεί σε ευρύτερες διεργασίες. Διεργασίες οι οποίες περιλαμβάνουν πολλαπλές σχέσεις, ρόλους που μας «κατεβαίνουν» από παλιά, ρόλους καινούργιους που γεννιούνται, πολλαπλές σχέσεις ισχύος (π.χ. στην οικογένεια: άντρας-γυναίκα, γονιός-παιδί), οικονομικές σχέσεις, εντέλει τις αξίες, τις νόρμες και τις προσδοκίες του πολιτισμού μας. Όλα αυτά συναλλάσσονται συνεχώς με μία συμπλοκότητα τεράστια και, σα να μη φτάνει αυτό, αλλάζουν και συνεχώς".

"Θα ήταν λοιπόν μεγάλο ψέμα αφενός απέναντι στους εαυτούς μας ως θεραπευτές και εκπαιδευτές και αφετέρου απέναντι στους ανθρώπους που προσπαθούμε να υπηρετήσουμε, εάν αγνοήσουμε όλο αυτό το γίγνεσθαι που μας περιβάλλει και ρέει μέσα στην καθημερινότητα και των μικρών οικείων ομάδων. Οι οικείες σχέσεις είναι κατά κάποιον τρόπο θερμόμετρα, καθρέφτες και των ευρύτερων συστημάτων στα οποία μετέχουν".

Με ποιόν τρόπο "θερμομέτρησαν" τα πρόσφατα γεγονότα τα οικογενειακά σύνολα με τα οποία ασχολείστε; "Είχαμε την ευκαιρία πρόσφατα κατά τη δραματοποίηση μιας οικογένειας στο πλαίσιο μιας θεραπευτικής ομάδας να ζήσουμε τα διλήμματα των ημερών. Αναρωτιόντουσαν οι γονείς: «θα πάμε μαζί με τα παιδιά στη διαδήλωση ή όχι; Θα τα αφήσουμε να πάνε με φίλους τους που τους ξέρουμε ή όχι;» Όσο προχωρούσε αυτού του είδους η συναλλαγή, με εστίαση στο τι πρέπει να κάνουν τα παιδιά, η υποομάδα που υποδυόταν την 16χρονη κόρη της οικογένειας πήγαινε όλο και περισσότερο στη λογική «να το κάψουμε το δέντρο». Το κλίμα άλλαξε όταν οι γονείς, αφού είδαν και απόειδαν ότι δεν πάνε πουθενά, είπαν ότι έπρεπε πρώτα να ανοίξουν κουβέντα μεταξύ τους και να διαμορφώσουν μιαν άποψη που να εκπροσωπεί και τους δύο, αντί ο ένας να ράβει και ο άλλος να ξηλώνει. Διαπίστωσαν όμως ότι δεν ήταν έτοιμοι ούτε για αυτόν τον μεταξύ τους διάλογο. Οπότε τους «γυρίσαμε στον εαυτό τους», όπως λέμε εμείς οι θεραπευτές, δηλ. σε μια συζήτηση του καθενός «με τους πολλούς Γιάννηδες που υπάρχουν μέσα μας», κατά τον Πιραντέλλο. Με βάση ποιο δικό μου όραμα θα τοποθετηθώ στα γεγονότα; Πώς το μεταφράζω σε μια προσωπική ευθύνη; Το αποτέλεσμα ήταν τελικά να αναδυθούν οι έφηβοι με τελείως άλλο συναίσθημα. Η απόφαση για διαμαρτυρία δεν είχε καταργηθεί – αλλά είχε γίνει διεκδίκηση θέσεων με άποψη για το τι να κτισθεί. Αμέσως, για κάποιον λόγο σχεδόν μαγικό, κάτι τέτοιο καταλαγιάζει τον θυμό και βοηθά στο καταλάγιασμα του θυμού και του απέναντι. Θα έλεγα λοιπόν ότι πέρα από κάθε διαμαρτυρία χρειαζόμαστε φυτώρια καλλιέργειας οράματος".

Η προσέγγισή σας δείχνει να προκρίνει τη συναίνεση έναντι της σύγκρουσης. Δεν υπάρχουν όμως ζητήματα στα οποία η σύγκρουση να είναι αναγκαία, ζητήματα που να επιλύονται μόνο αν υπάρξει νικητής και ηττημένος; "Εν μέρει συμφωνώ και εν μέρει διαφωνώ. Χρειάζεται να συλλάβουμε μιαν άλλου τύπου σύγκρουση, όπου οι νικητές και οι ηττημένοι δεν θα είναι άνθρωποι, αλλά διεργασίες που αναδεικνύουν ή σκοτώνουν τον άνθρωπο και την ανθρωπιά του. Άλλωστε, η πιο μεγάλη σύγκρουση που βιώνει ένας άνθρωπος είναι, εδώ που τα λέμε, οι εσωτερικές συγκρούσεις: π.χ. το κομμάτι του εαυτού μου που θέλει να καθηλωθεί στο χθες, με εμποδίζει να πάω μπροστά ως άνθρωπος και χρειάζεται να συγκρουσθώ μαζί του. Αντίστοιχα στην κοινωνία, καλούμαστε να συγκρουστούμε με όποια υποδιεργασία μας καθηλώνει σε δομές του παρελθόντος, παρεμποδίζοντας την εξέλιξη. Όμως αυτός που θα πρέπει να νικά είναι η ζωή η ίδια".

Διακρίνετε ιδιαιτερότητες στη σημερινή νέα γενιά; "Δεν νομίζω ότι τους έχουμε ακούσει επαρκώς τους νέους. Λένε κάτι πολύ καινούργιο. Λ.χ. κάτι που διαπίστωσα και με σόκαρε είναι ότι αυτή η γενιά έχει αντοχή στην έλλειψη εργασιακής σιγουριάς, κάτι που η δική μας γενιά μας δεν είχε. Έχουν μιαν αντοχή, ελπίζω δημιουργική, στο χάος και την ασάφεια - και οι ψυχολόγοι ξέρουμε ότι η αντοχή στο χάος είναι ένδειξη ωριμότητας. Αν προσπαθήσεις πρόωρα να κλείσεις και να τακτοποιήσεις ένα χάος υπάρχει ο κίνδυνος απλώς να επαναφέρεις προηγούμενες δομές".

Παράγουν οι νέες συνθήκες και νέα ανθρώπινα υποκείμενα; "Τα ανοίγματα της νέας αυτής εποχής μπορούν, αν τα αντέξουμε, να μας δείξουν πολύ ωραιότερους κόσμους. Για παράδειγμα: η γενιά μου ήταν πιο προσανατολισμένη στην ηθική της εργασίας. Τα τωρινά παιδιά (και δεν μιλώ για απρογραμμάτιστα παιδιά) είναι πιο προσανατολισμένα στη φιλία: βλέπεις με πόση λαχτάρα επιδιώκουν να βρεθούν και να μιλήσουν. Εμείς παραμυθιαστήκαμε από τον προσανατολισμό μας προς το «προϊόν» και χάσαμε από διεργασία. Μια καινούργια μάθηση που είχα αυτές τις μέρες ήταν ότι, ενώ εμείς στη γενιά του Πολυτεχνείου αναζητούσαμε τη ρήξη με την προηγούμενη γενιά και έτσι υπηρετούσαμε την αναγκαία αλλαγή (π.χ. στο να φύγουμε από τους καθιερωμένους ρόλους των φύλων), τώρα τα παιδιά περισσότερο αναζητούν βοήθεια και μοίρασμα των ιδεών τους με μας. Υπάρχει ομορφιά σε αυτό και πρόκληση".

Τι σημαίνει "μοίρασμα" εν προκειμένω; "Μη σταθούμε σε αυτό που λέγεται ότι «τα παιδιά ηγούνται της αλλαγής». Πρέπει βέβαια να μην τα αφήσουμε μόνα τους. Αλλά δική τους δουλειά είναι να ηγηθούν της δικής τους αλλαγής, του δικού τους οράματος, να το αρθρώσουν και να το επικοινωνήσουν σε όλους τους άλλους. Δική μας δουλειά είναι να επανεξετάσουμε και να αρθρώσουμε το δικό μας όραμα και επιπλέον να διαβάσουμε τι λέει αυτή η γενιά - που σημειωτέον δεν είναι μία, αλλά πολλές! Ακούς τα ίδια τα παιδιά να σου λένε ότι άλλοι είναι οι δωδεκάρηδες, άλλοι οι δεκαεπτάρηδες και άλλοι οι εικοσιτριάρηδες - όχι με την έννοια της απλής ηλικιακής διαφοράς, αλλά με την αίσθηση της διαφορετικής γενιάς".

Αλλάζει η γενιά ανά τετραετία; "Δεν είναι απίθανο κάτι τέτοιο, μέσα στη γρήγορη αλλαγή των καιρών μας!"

Για την Μίνα Τοδούλου-Πολέμη η (κάθε) νέα γενιά αναζητά ευκαιρίες ευθύνης, που όταν τις στερείται καταρρακώνεται.

"Για να χτιστεί μια λειτουργική συλλογικότητα (γιατί ένα πλήθος μπορεί να είναι και καταπιεστικό ή καταστρεπτικό - και το ζήσαμε αυτό) πρέπει να περάσει από τη στενωπό που λέγεται προσωπική ευθύνη. Ξεφεύγουμε όλοι μας πολύ συχνά από το να «κρατήσουμε τη μπάλα» της προσωπικής μας ευθύνης, «αρπάζοντας τη μπάλα» ενός άλλου ρόλου: δείτε πόσο συχνά γίνεται αυτό στην οικογένεια, όταν π.χ. η μητέρα λέει στο παιδί «έλα να διαβάσουμε, να πάρουμε καλό βαθμό». Το να πάρει ο ένας του άλλου την ευθύνη μας καθιστά όλους παράλυτους. Τελικά ισχύει το απλό αυτό πράγμα που έλεγαν οι παλιοί: «να είσαι χρήσιμος στην κοινωνία». Αν νιώθεις ότι δεν είσαι χρήσιμος, νιώθεις ότι δεν αξίζεις. Τότε θυμώνεις, και αν τη στιγμή εκείνη σε αρχίσουν και στις συμβολές, τότε καταρρακώνεσαι. Η ευθύνη αφυπνίζει την αξιοπρέπεια, ενεργοποιεί το μεγάλωμα και θέτει τις βάσεις για μια δημιουργική συλλογικότητα. Ίσως για αυτό τα παιδιά μας να είναι τόσο οργισμένα, γιατί τους στερήσαμε την δυνατότητα να είναι χρήσιμα. Άθελά μας, ως μια γενιά που θέλει να «παρέχει», τους στερήσαμε ευκαιρίες ευθύνης που ένα παιδί τις αναζητεί από τη στιγμή που γεννιέται.

Τους κλέψαμε τις μπάλες τους".

αναζητώντας την ευθύνη της επιλογής..

2008-11-26T05:23:00.000-08:00

Αφορμή για τη σημερινή ανάρτηση στάθηκαν τα δικά σας σχόλια. Άλλωστε, αυτός είναι κι ένας από τους στόχους των ιστολογίων, η αλληλεπίδραση. «Πιάνομαι», λοιπόν, από δικές σας κουβέντες κι αφήνω το διάλογο να μας πάει πιο πέρα.
Οι φωνές, γράφετε, μοιάζουν με δίχτυα στα οποία μπλέκουμε ή σχοινιά που μας τραβάνε.. προτείνετε να ακούμε τη φωνή μας και να επιλέγουμε..
Συμπληρώνετε ότι πρέπει κανείς να χαράζει τη δική του πορεία, να μην αφήνει το κύμα να τον πάει όπου θέλει. Και μου θυμίζετε με αυτό, μια κινέζικη παροιμία που λέει ότι ο μόνος τρόπος για να ξέρεις αν το ταξίδι του πλοίου σου θα έχει ή όχι ούριο άνεμο, είναι να ξέρεις πού θες να το πας..
Μιλάτε για επιλογή, για την απαραίτητη εσωτερική μοναξιά, για ανάληψη ευθύνης.
Ας δούμε, λοιπόν, τι γίνεται όταν ακούμε μόνο τη φωνή του πρέπει μέσα μας. Στην περίπτωση αυτή, φαίνεται να αφήνουμε την επιλογή, την εξουσία στους άλλους –στη φωνή των άλλων που έχουμε εσωτερικεύσει. Ο ένας δρόμος, σε αυτή την περίπτωση, είναι να ενδώσουμε σε αυτό που «πρέπει». Αποδίδουμε την ευθύνη σε εξωτερικούς παράγοντες, μιας δεν ακούμε το θέλω μας, με αποτέλεσμα αργά ή γρήγορα να έρθει η δυσφορία ή η απογοήτευση. Νιώθουμε στάσιμοι, παγιδευμένοι, έχουμε ένα αίσθημα αβοήθητου. Ο άλλος δρόμος, όταν είναι έντονη η φωνή του πρέπει μέσα μας, είναι να επαναστατήσουμε, να την αγνοήσουμε.. Μια αντίδραση, συνήθως, σπασμωδική, με μια διάθεση απόρριψης, όπως λέτε κι εσείς, προσπαθώντας να καταργήσουμε όλα τα πρέπει και να κρατήσουμε όλα τα θέλω. Πράγμα που είναι πολύ πιθανό να μας οδηγήσει στις ενοχές, τον επόμενο «εχθρό», όπως διάβασα σε κάποιο σχόλιο.. Γιατί προκύπτουν οι ενοχές, όμως; Ίσως ακριβώς επειδή αυτή η απόρριψη λειτουργεί ως αντίθεση στη θέση, δεν είναι μια επιλογή που έχει προκύψει από τη σύνθεση..
Κι ερχόμαστε στη σύνθεση. Στην επιλογή, μια διεργασία σίγουρα πιο δύσκολη από την υποταγή στο πρέπει ή από την επανάσταση, μια προσπάθεια όπως λέει κάποιος από εσάς να δημιουργήσουμε ο καθένας τα δικά του δεδομένα, που θέλει κότσια και κόπο... Όταν ακούμε όλες τις φωνές μας κι επιλέγουμε τι θα κάνουμε, αναλαμβάνουμε την ευθύνη οι ίδιοι, ξέρουμε ότι μπορούμε να επηρεάσουμε τις εξελίξεις, το πλαίσιο στο οποίο ζούμε, τη ζωή μας την ίδια. Αποφασίζει κανείς, ταιριάζοντας (αντιγράφω πάλι από εσάς) τις καινούριες φωνές με τις παλιές, ώστε να δει με ποιούς τρόπους θα συνδέσει τις φωνές του.. Αυτή η διαδικασία προϋποθέτει –αλλά και προσφέρει- μια εσωτερική και προσωπική ελευθερία. Δεν οδηγεί στη δυσφορία ακριβώς για αυτό το λόγο, γιατί αποτελεί συνειδητοποιημένη επιλογή: έχουμε πάρει μια απόφαση γνωρίζοντας το τίμημα, το κόστος. Κι όταν έρθει η ώρα να αναλάβουμε την ευθύνη και τις συνέπειες, είμαστε έτοιμοι.

Καταλήγω, άρα, στα λόγια της Ελευθερίας στην προηγούμενη ανάρτηση, ότι όντως είμαι αυτόνομος σημαίνει είμαι ελεύθερος να επιλέγω, αναλαμβάνοντας την ευθύνη και τις συνέπειες των πράξεών μου.

Αυτονόμηση (αυτονομία), Διαφοροποίηση (διαφορά).

2008-10-29T13:14:00.000-07:00

Η πορεία μας στο ξεκαθάρισμα των φωνών, που είναι μια συνεχής πορεία, βάζει σιγά σιγά και τα λιθαράκια της αυτονόμησής μας. Στόχος κάθε ενήλικα είναι το αίσθημα της αυτονομίας και της ανεξαρτησίας. Φτιάχνοντας τον δικό μας εαυτό, έναν διαφοροποιημένο εαυτό (από τις φωνές των σημαντικών άλλων), προχωράμε στην αυτονόμησή του. Για να γίνει αυτό χρειάζεται να απορρίψουμε, να πετάξουμε, να αναδιαπραγματευτούμε, να ωριμάσουμε ψυχικά. Να χτίσουμε τα δικά μας θέλω, να αμφισβητήσουμε πολλά πρέπει, να φτιάξουμε το δικό μας σύστημα αξιών. Τότε έρχεται η διαφοροποίηση από τις εσωτερικευμένες φωνές και γεννιέται ο διαφοροποιημένος εαυτός. Ο νέος εαυτός δεν είναι μια πάγια κατάσταση, αντίθετα αποτελεί μια συνεχή διαδικασία, αφού στη ζωή μας εναλλάσσονται συνεχώς οι ρόλοι, οι καταστάσεις που βιώνουμε και οι συνθήκες μέσα στις οποίες κινούμαστε. Η διαφοροποίηση φέρνει την αυτονόμηση.
Είμαι αυτόνομος δεν σημαίνει, ζω στο δικό μου σπίτι, δεν σημαίνει συζώ με κάποιον, δεν σημαίνει έχω οικονομική ανεξαρτησία κι άλλα πολλά, που πολλές φορές έχοντας τα κατακτήσει θεωρούμε ότι είμαστε επιτέλους αυτόνομοι.
Σημαίνει την διαφοροποίησή μου από την οικογένεια καταγωγής μου, άρα μπορεί να μένω ακόμα με τους δικούς μου, αλλά να είμαι αυτόνομος. Σημαίνει ότι έχω ένα σχέδιο ζωής, το οποίο το έχω φτιάξει μόνος μου, δεν μου το ‘φόρεσαν’, το οποίο ακολουθώ και στηρίζω γιατί απλά μου δίνει νόημα και ικανοποιεί τις προσωπικές μου ανάγκες. Σημαίνει ότι είμαι συνεχώς σε μια διαδικασία παρατήρησης του εαυτού, με αποτέλεσμα να περιορίζω ό,τι μου είναι δυσλειτουργικό και να επαναδιαπραγματεύομαι στάσεις και συμπεριφορές. Σημαίνει είμαι ελεύθερος να επιλέγω, χρησιμοποιώντας στην θέση του ‘πρέπει’ το ‘θέλω’, αναλαμβάνοντας την ευθύνη και τις συνέπειες των πράξεών μου.

Εσωτερικευμένες φωνές σημαντικών Άλλων.

2008-10-08T04:00:00.000-07:00

Μεγαλώνουμε, αναπτυσσόμαστε μέσα σε μια οικογένεια. Mαθαίνουμε εκεί, τρόπους να επικοινωνήσουμε, να εκφραστούμε, να διαχειριστούμε καταστάσεις. Ακούμε… τον μπαμπά, την μαμά, μεγαλύτερα αδέρφια (κλπ), ακούμε τις δικές τους φωνές να επιλέγουν, να συμβουλεύουν, να διεκδικούν, να συγκρούονται, να αγαπιούνται, να διασκεδάζουν, να λυπούνται, γενικά να πορεύονται στη ζωή τους. Ακούμε, διάφορα από τα παρακάτω …
«οι άντρες δεν κλαίνε, πρέπει να έχεις τα πράγματά σου τακτοποιημένα, το κάνει για το καλό σου, δεν μ’ αγαπάει, πρόσεξε τι θα πει ο κόσμος, να μη σε νοιάζει εσένα τι κάνει ο άλλος, τον εαυτό σου να κοιτάς, πρέπει να σπουδάσεις, πρόσεχε μην πέσεις, είσαι τεμπέλης, μια ζωή θυσιάζομαι για σένα, αν δεν κάνεις λεφτά είσαι άχρηστος, τι τα θέλεις τα ταξίδια, να μου τα λες όλα, κανένας άλλος δεν θα σε άντεχε, εγώ έναν άντρα παντρεύτηκα» κι άλλα πολλά και διαφορετικά…
Ενηλικιωνόμαστε και προσπαθούμε να αυτονομηθούμε, να φτιάξουμε την δική μας ξεχωριστή ζωή. Ανοίγουμε νέους δικούς μας δρόμους, κάνουμε επιλογές, προσπαθούμε.
Πολλές φορές όταν θέλουμε να κάνουμε μια επιλογή, μας αναστατώνουν πολλές φωνές, φωνές που τις έχουμε εσωτερικεύσει. Έρχεται η σύγχυση. Μια καλή ερώτηση που μπορούμε να κάνουμε είναι: που το άκουσα αυτό, από ποιον, είναι κάποιου άλλου, ή δικό μου?
Πχ: - τα Χριστούγεννα, όλη η οικογένεια πρέπει να είμαι μαζεμένη (φωνή κάποιου σημαντικού άλλου), - θέλω να πάω φέτος τα Χριστούγεννα στο εξωτερικό (φωνή δικιά μου)…αλλά δεν μπορώ γιατί ….( έρχονται και άλλες φωνές)…
Συγκρούονται οι φωνές και μας αναστατώνουν. Ερώτηση: ποιος το έχει πει αυτό το πρέπει?, είναι λειτουργικό στο τώρα μου?, ποια η δικιά μου επιθυμία?
Άρα, ψάχνω μέχρι να βρω την δική μου φωνή- επιθυμία για να χαράξω την δική μου πορεία ζωής, αυτόνομος και διαφορετικός.

εγώ και οι υπο-εαυτοί μου..

2008-09-25T07:47:00.000-07:00

Σε περασμένη ανάρτηση η Ελευθερία αναφέρθηκε στους υπο-εαυτούς.
Ας ανατρέξουμε στο διάλογο που μας μετέφερε κι ας φανταστούμε ότι περιέγραψε μια εικόνα.
Ένας άνθρωπος όρθιος, στη μέση ενός δωματίου, και οι υπο-εαυτοί του γύρω γύρω να του μιλούν όλοι μαζί, να τον τραβάνε από δω κι από κει.
Σίγουρα ένα από τα συναισθήματα αυτού του ανθρώπου εκείνη την ώρα θα μπορούσε να είναι η σύγχυση. Ο άνθρωπος της ιστορίας μας ίσως νιώθει αβοήθητος, ακινητοποιημένος, στην περίπτωση που οι υπο-εαυτοί λειτουργούν ως αντίρροπες δυνάμεις - δεν τον πάνε κάπου.
Έστω τώρα ότι ο άνθρωπός μας αποστασιοποιείται από αυτή τη σύγχυση, βάζει τους υπο-εαυτούς σε μία σειρά, να μιλάνε ένας ένας, τους ρωτάει τι θέλουν και τι δε θέλουν, τους βάζει σε διάλογο, τον οποίο και καταγράφει.
Όταν αυτή η διεργασία είναι επιτυχημένη ή όταν υπάρχει παράλληλα η κατάλληλη εμψύχωση, το τοπίο φαίνεται να ξεκαθαρίζει και κάποια στιγμή γίνεται σαφές ότι μπορούμε να κρατήσουμε κάτι από κάθε υπο-εαυτό.
Είναι πολύ πιθανό, ωστόσο, στη διάρκεια αυτής της διεργασίας και της στροφής στον εαυτό – με την έννοια της ενδοσκόπησης, της εξοικείωσης με τον εαυτό μας – να έρθουμε σε επαφή με κάποιο κομμάτι μας, με κάποιον υπο-εαυτό μας, που μας στεναχωρεί, μας αγχώνει και πιστεύουμε ότι δεν τον θέλουμε, δε μας αρέσει.
Συχνά, άλλωστε, επισκεπτόμαστε τον ειδικό κι έχουμε έτοιμο το αίτημά μας: «θέλω να μην είμαι έτσι, θέλω να αλλάξω αυτό, δε μου αρέσει».
Όταν ανακαλύπτουμε ή ερχόμαστε σε πιο κοντινή επαφή με κάποιον υπο-εαυτό μας που δεν μας αρέσει, είναι σύνηθες να ενεργοποιούνται μηχανισμοί προκειμένου να αμυνθούμε – είτε απωθούμε την πληροφορία είτε μένουμε στις ενοχές μας είτε προβάλλουμε τον εγωισμό μας και υπερασπιζόμαστε στους άλλους αυτό το κομμάτι μας.
Είναι σημαντικό να έρθω σε πλήρη επαφή και με τους υπο-εαυτούς μου που με αγχώνουν, με τρομάζουν. Και να καταλάβω ότι όλοι οι υπο-εαυτοί είναι χρήσιμοι, γιατί είμαι εγώ. Εγώ δεν είμαι μόνο ο κάθε υπο-εαυτός μου που αναδύεται και συνδιαλέγεται τη δεδομένη στιγμή. Δεν είμαι μόνο ο σκληρός υπο-εαυτός, ο συντροφικός, ο αδιάφορος, ο συγκαταβατικός κοκ..
Είμαι η αλληλεπίδραση των υπο-εαυτών μου. Αφού δεχτώ ότι και αυτή η πλευρά μου υπάρχει και είναι δική μου, μπορώ πλέον να σκεφτώ γιατί επιλέγω (ή αφήνω) να αναδυθεί ο κάθε υπο-εαυτός μου τη δεδομένη στιγμή, τι θέλει να μου πει, τι κρατάω από αυτόν και τι μπορώ ή θέλω να αλλάξω.
Και κάπως έτσι, ο μαέστρος συνεχίζει να συντονίζει την ορχήστρα, με σκοπό μια μελωδικότερη – πρώτα πρώτα στα δικά του αυτιά – μουσική.

Ένα βήμα μπρος, δύο πίσω...( ή συνεχίζοντας την αλλαγή...)

2008-09-16T13:06:00.000-07:00

Η παρατήρηση του εαυτού με στόχο την ανέλιξή του (ήτοι ψυχοθεραπεία) είναι διαδικασία χρονοβόρα, με κόπο, όπου ανεβαίνοντας την 'σκάλα' πηγαίνεις ένα βήμα μπροστά και δύο βήματα πίσω. Έτσι κι εγώ εδώ στο 'ψυχοδρόμιο', συνηθισμένη από δρόμους με προορισμό, με ανηφόρες και κατηφόρες, αισθάνθηκα την ανάγκη να πάω πίσω δύο αναρτήσεις. Για να εμπλουτίσω όσα ανταλλάξαμε για την 'αλλαγή', με νέα ερεθίσματα με στόχο την αποδοτικότερη κατανόηση και ενασχόληση με το συγκεκριμένο θέμα. Θα αναφέρω παρακάτω λόγια του Irvin Yalom και του Νίτσε, που αντανακλούν με ακρίβεια όσα θέλησε να μεταδώσει το 'ψυχοδρόμιο' στην αναφορά του για την 'αλλαγή'.
Λέει λοιπόν ο Γιάλομ : Καμιά θετική αλλαγή δεν μπορεί να επέλθει στη ζωή μας, όσο παραμένουμε προσκολλημένοι στη σκέψη ότι ο λόγος που δεν ζούμε καλά βρίσκεται έξω από εμάς τους ίδιους. Όσο τοποθετούμε την ευθύνη ολοκληρωτικά στους άλλους που μας συμπεριφέρονται άδικα, τότε η κατάσταση της ζωής μας θα παραμένει σε αδιέξοδο.

Ο Νίτσε του άρεσε να αναφέρει συχνά την φράση amor fati, που σημαίνει αγάπα το πεπρωμένο σου, εννοούσε δηλαδή να δημιουργήσεις το πεπρωμένο που μπορείς να αγαπήσεις.

Συμφωνούμε, λοιπόν, πως η ευθύνη για την ζωή του καθενός μας βρίσκεται στα χέρια μας. Μπορούμε να δημιουργήσουμε τον εαυτό που θέλουμε, και κατ ' επέκταση το πεπρωμένο μας. Αρκεί να αναλάβουμε την ευθύνη, να δεσμευτούμε, να παρατηρούμε, να είμαστε ενήμεροι για όσα αισθανόμαστε. Αυτή είναι και η στροφή προς τον εαυτό, που αναφέρουμε, όπου τότε θα έχουμε σαν σημείο αναφοράς τον εαυτό μας και όχι τους άλλους.

Η εσωτερική μας ορχήστρα..ή οι φωνές μέσα μας.

2008-08-26T12:02:00.000-07:00

Να ενημερωθούμε για τον εαυτό μας, λοιπόν. Ποιος είναι αυτός ο εαυτός? Είναι μόνος του, είναι ένας, είναι πολλοί, κι αν ναι, ποιοι είναι και τι θέλουν?
Παρατηρώντας και ακούγοντας τον εαυτό μας βλέπουμε ότι συνυπάρχουν «πολλοί εαυτοί». Θέλουμε, για παράδειγμα, να πάρουμε μια απόφαση ή να κάνουμε ή να μην κάνουμε κάτι και τότε αρχίζει ο εσωτερικός διάλογος:
− Θέλω, απόψε, να βγω για να διασκεδάσω.
− Καλέ, που θα πας? Έχεις πολύ διάβασμα..σε λίγο αρχίζει η εξεταστική.
− Καλά, αν μάθει η μάνα σου ότι είσαι όλη μέρα έξω και δε διαβάζεις..θα στεναχωρηθεί η καημένη.
− Κι αυτός ο καημένος ο φίλος σου τι φταίει που είσαι όλη μέρα μέσα και δεν συναντιέστε καθόλου?
− Θέλω να βγω να ξεσκάσω, μπούχτισα, δεν μπορώ άλλο.
− Που θα πάς, καλέ? Αφού έχεις βάλει στόχο να κερδίσεις την υποτροφία, έτσι όπως πας δεν θα τα καταφέρεις.
− Κι αύριο από το ξενύχτι δεν θα μπορείς να διαβάσεις καθόλου, θα κοιμάσαι όλη μέρα.
− Ουφ, δεν μπορώ..τελικά τι να κάνω? Να βγώ ή όχι?
Και τότε αρχίζει το μπέρδεμα, η αγωνία, το άγχος, η απογοήτευση…..
Βλέπουμε, λοιπόν, ότι έχουμε έναν κεντρικό εαυτό, που πρέπει να αποφασίσει για το τι απόφαση θα πάρει και πολλούς υπο- εαυτούς, που ο καθένας έχει την δική του φωνή. Είναι οι φωνές της λογικής, της επιθυμίας, της κριτικής, του ‘πρέπει’, του φιλικού, του φιλόδοξου, του εργατικού, του συντρόφου, του παιδιού κλπ.
Συνηθίζω να λέω ότι ο κεντρικός εαυτός είναι ο μαέστρος και οι υπο-εαυτοί είναι τα όργανα της ορχήστρας, οι φωνές. Ο μαέστρος αποφασίζει πως θα ερμηνευθεί το κομμάτι από τα όργανα. Για να το κάνει αυτό χρειάζεται να μελετήσει το κάθε όργανο χωριστά, να το γνωρίσει και να το ακούσει. Στη συνέχεια θα ανέβει στο πόντιουμ, όπου θα διευθύνει τις φωνές σύμφωνα με την ενορχήστρωση, που έχει αποφασίσει. Κάπως έτσι λειτουργεί και ο κεντρικός εαυτός με τους υπο-εαυτούς.
Προτείνω, κάθε φορά που ακούμε τόσες φωνές μέσα μας και είμαστε μπερδεμένοι να αφιερώνουμε χρόνο να τις καταγράφουμε σε ένα χαρτί. Είναι πολύ βοηθητικό να δούμε καταγεγραμμένους τους υπο –εαυτούς μας, να τους αναγνωρίσουμε και να αποφασίσουμε ποιος θα παίξει σόλο.

ας "ενημερωθούμε"..

2008-08-20T02:32:00.001-07:00

Όντως, η αλλαγή είναι ωραία υπόθεση. Και δύσκολη και χρονοβόρα, ενίοτε.

Τι προηγείται της αλλαγής, όμως; Τι είναι αυτό που μας δίνει το κίνητρο και τη δύναμη για να προσπαθήσουμε να αλλάξουμε;

Θα μπορούσε να πει κανείς ότι συνήθως αλλάζουμε με αφορμή τις διαπροσωπικές μας σχέσεις. Όταν η επικοινωνία δεν είναι επιφανειακή, βλέπουμε τις συμπεριφορές μας μέσα από τον άλλον και καταλαβαίνουμε πόσο είναι ή δεν είναι λειτουργικές.

Το πρώτο βήμα, σε κάθε περίπτωση, πριν την αλλαγή είναι να καταλάβουμε πώς συμπεριφερόμαστε, πώς αντιδράμε στα ερεθίσματα. Και γιατί. Ο τρόπος που βλέπουμε τον εαυτό μας και τις σχέσεις μας με τους άλλους, ο τρόπος που απαντάμε σε οποιοδήποτε ερέθισμα έχουν εγκατασταθεί μέσα μας στο πέρασμα του χρόνου χωρίς απαραίτητα να το έχουμε καταλάβει. Το ζητούμενο, επομένως, είναι να καταφέρουμε να "βγούμε" λίγο από τον εαυτό μας, εισχωρώντας ταυτόχρονα στα άδυτά του. Αντιφατικό,ε; Γι' αυτό ίσως και δύσκολο.

Ας σκεφτούμε όμως για λίγο.. πόσο "ενήμεροι" είμαστε για τις συμπεριφορές μας; Τι κρύβει για παράδειγμα ο θυμός μου όταν εκρύγνυμαι με αφορμή μια διαφωνία μου με τον οποιονδήποτε σημαντικό μου Άλλο; Πόσο επιλέγω να εκτονωθώ και να διαφυλάξω τον εγωισμό μου και πόσο προσπαθώ να δω τι υπάρχει πίσω από τις όποιες αντιδράσεις μου; Ξέρω γιατί φωνάζω; Ακούω αυτό που νιώθω, το συναίσθημά μου; Καταλαβαίνω τα σημάδια που μου στέλνει το σώμα μου;

Όταν εμείς οι ίδιοι δεν έχουμε ψηλαφίσει πιο βαθιά, ώστε να δούμε τι κρύβεται κάτω από την όποια συμπεριφορά μας, πώς να απαιτήσουμε μετά από τους άλλους να δείξουν κατανόηση σε οποιοδήποτε αίτημά μας;

Και πολύ περισσότερο, όταν δεν έχουμε την "ενημερότητα" των συναισθημάτων και των αναγκών μας, πώς θα καταλάβουμε ότι χρειάζεται να αλλάξουμε κάτι μέσα μας για να γίνουμε πιο λειτουργικοί στις διαπροσωπικές μας σχέσεις;

Στροφή στον εαυτό, λοιπόν.. Είναι μια καλή αρχή..

Αλλαγή...

2008-08-10T10:43:00.000-07:00

''Αλλάζει ο άνθρωπος? Αλλάζουν οι συνήθειές του και ο τρόπος διαχείρισης των καταστάσεων της ζωής του?Μπορώ να αλλάξω τον άλλον? Θέλω να αλλάξω τον φίλο μου, όσους έχω δίπλα μου...''
Η αλλαγή είναι ωραία υπόθεση, η αλλαγή μας προχωράει, η αλλαγή κάνει καλύτερη την ζωή μας. Ποια αλλαγή όμως? Η δικιά μου ή του άλλου?
Αλήθεια πόσο μπορούμε να ματαιοποινούμε όταν προσδοκούμε να αλλάξουμε τον άλλον! Δεν είναι μόνο η δυσκολία που εμπεριέχει αλλά και το παράλογο της πρότασης...να αλλάξω τον άλλο...
Η μόνη αλλαγή που είναι στα χέρια μας είναι η αλλαγή του εαυτού μας, είναι οι αλλαγές οι δικές μας. Άλλωστε είναι πολύ πιο εύκολο και πιο αποτελεσματικό. Τον εαυτό μου τον γνωρίζω, τον αισθάνομαι και ξέρω τι με βοηθάει και με πάει μπροστά και τι όχι. Άρα, μου πέφτει μόνο η αλλαγή όταν τα πράγματα δεν πάνε καλά στην ζωή μου. Όταν έχω πάρει έναν δρόμο και δεν μου βγαίνει σε καλό μόνο εγώ μπορώ να αλλάξω την κατεύθυνση και τον προορισμό μου δοκιμάζοντας πολλούς δρόμους και μονοπάτια μέχρι να βρω αυτό που με βοηθάει και με παέι μπροστά. Μόνο εγώ..
Η αλλαγή του δρόμου με μαθάινει, μου δίνει νέες εικόνες, νέα τοπία, νέες καταστάσεις με στόχο μια ωφέλιμη και λειτουργική διαδρομή. Άλλωστε, όταν οδηγώ και βλέπω αδιέξοδο μπροστά μου δεν αλλάζω δρόμο? Ας αλλάξω λοιπόν και δρόμο στην ζωή μου, όταν βρίσκομαι σε αδιέξοδο.
Η αλλαγή είναι εφικτή αν ακουμπήσω στον εαυτό μου, αν ασχοληθώ μαζί του, αν τον αποδεχτώ και πάψω να ασχολούμαι με το πότε θα αλλάξει ο άλλος. Ο άλλος μπορεί να μην αλλάξει ποτέ εγώ όμως μπορώ να αλλάξω.

Μαθαίνουμε...ν' ακούμε;

2008-07-30T05:44:00.000-07:00

Στην σημερινή εποχή οι διαπροσωπικές σχέσεις περνούν κρίση. Βρισκόμαστε συνεχώς σε εμπόλεμη κατάσταση, προκειμένου να διεκδικήσουμε τις επιθυμίες και τα θέλω μας. Το πεδίο «πολέμου» εξελίσσεται μέσα στο σπίτι, στην σχέση, στην παρέα με τους φίλους, στον επαγγελματικό μας χώρο.
Διεκδικούμε καταστάσεις και στάσεις για τον εαυτό μας, ζητάμε από τους άλλους, και δεν παίρνουμε αυτό που πραγματικά θέλουμε ή έχουμε ανάγκη.
Υπάρχει ένα μεγάλο παράπονο και απογοήτευση στον καθένα μας, όταν λέμε ένα ευχάριστο γεγονός που μας έτυχε στον φίλο μας και αυτός ούτε καν το ακούει. Μπορεί να έχουμε κάποιο σημαντικό πρόβλημα και να θέλουμε απλά κάποιος να μας ακούσει και να μας συμβουλεύσει. Ή να μην μας συμβουλεύσει και να υπάρξει σιωπή! (πολλές φορές η σιωπή είναι η καλύτερη απάντηση).
Όλοι υποστηρίζουμε ότι ακούμε τους φίλους μας και τους αγκαλιάζουμε σε όλες τις στιγμές. Διαβεβαιώνουμε ότι πάντα είμαστε δίπλα σε όποιον μας χρειαστεί και πάντα βοηθάμε. Είμαστε χαρούμενοι με την χαρά των άλλων και λυπημένοι με τον πόνο τους. Ξέρουμε, όμως, αν ο άλλος νιώθει ικανοποιημένος και πλήρης από την προσέγγισή μας; Ακούμε πραγματικά; Ή ακούμε μέσα από τα δικά μας αυτιά; Γιατί άραγε όλοι προσπαθούμε να βρούμε λύσεις ή συμβουλές αμέσως; Γιατί μιλάμε όλοι τόσο πολύ παντού; Γιατί ακούμε ότι θέλουμε τελικά;Γιατί εκλείπει η σιωπή από έναν διάλογο;
Μήπως τελικά κανείς δεν ακούει πραγματικά και αυθεντικά τον άλλον; Μήπως όλοι κλεινόμαστε συνέχεια στον εαυτό μας;Μήπως τελικά ο άνθρωπος έχει αναπτύξει περισσότερο κάποιες αισθήσεις και κάποιες άλλες τις έχει περιορίσει;
Όλα αυτά είναι ερωτήματα, που μπορεί να τα απαντήσει ο καθένας ξεχωριστά για τον εαυτό του.
Χρήσιμο είναι να αναφέρουμε κάποιες βασικές δεξιότητες ακρόασης για να ακούμε με ποιότητα και αποτελεσματικότερα. Για να επιτύχουμε αποδοτικότερες σχέσεις και επαφές.
Η οπτική επαφή: πολλές φορές όταν μας μιλάει κάποιος συνηθίζουμε να μην τον κοιτάμε στα μάτια. Επιφορτισμένοι με τα δικά μας προβλήματα ρίχνουμε ματιές αλλού, παρασυρόμαστε από όσα συμβαίνουν γύρω μας. Η βλεμματική προσήλωσή μας στον άλλο δείχνει, ότι του διαθέτουμε όλο μας τον εαυτό για να τον ακούσουμε. Είναι αρκετά σημαντικό να νιώσει ότι του αφιερωνόμαστε ολοκληρωτικά.
Η γλώσσα του σώματος και ο τόνος της φωνής: όταν αφιερώνουμε πραγματικά χρόνο για να ακούσουμε τον άλλον φαίνεται από την ηρεμία του σώματός μας. Δεν κάνουμε κινήσεις άσκοπες, δεν έχουμε νευρικότητα. Την σταθερότητα του σώματός μας την αντιλαμβάνεται ο συνομιλητής μας και εκφράζεται με μεγαλύτερη σαφήνεια και αυθεντικότητα. Ο τόνος και το ύφος της φωνής μας είναι ιδιαίτερα σημαντικός. Δίνουμε κάποια συμβουλή με τόνο οξύ και ύφος αυστηρό ή απότομο. Πιστεύουμε ότι δώσαμε την καλύτερη συμβουλή, ο συνομιλητής μας την εξέλαβε σαν διαταγή και δυσαρεστήθηκε. Ή όταν μας λένε κάτι χαρούμενο, μια επιτυχία και λέμε ‘συγχαρητήρια’ χαμηλόφωνα, με ύφος δύσθυμο. Πάλι μεταδίδουμε απογοήτευση γιατί δεν δώσαμε αναγνώριση και ευχαρίστηση στα καλά νέα.
Προσεκτική παρακολούθηση: όταν κάποιος θέλει να μας μιλήσει το μόνο που έχουμε να κάνουμε είναι να τον ακούσουμε προσεκτικά. Παρακολουθώ προσεκτικά σημαίνει ακούω χωρίς να διακόπτω, χωρίς να βιάζομαι να δώσω συμβουλές και να κάνω παρατηρήσεις.
Ενσυναίσθηση (μπαίνω στην θέση του άλλου): για να νιώσει ο συνομιλητής μας ότι τον ακούμε και ενδιαφερόμαστε γι’ αυτόν, πρέπει να προσπαθούμε κάθε φορά να μπαίνουμε στην θέση του. Μπαίνω «στα παπούτσια του άλλου» σημαίνει ότι αισθάνομαι τις ανάγκες και επιθυμίες του, νιώθω τους παράγοντες που τον οδήγησαν σε μια κατάσταση, βιώνω τα ίδια συναισθήματα. Έτσι, μπορώ πιο αποτελεσματικά να συζητήσω μαζί του, να τον ακούσω κι αν χρειαστεί να τον συμβουλέψω.
Η αξία της σιωπής: όλοι συνηθίζουμε να μιλάμε πολύ, να παρατηρούμε, να δίνουμε συμβουλές και να προτείνουμε λύσεις. Νιώθουμε καλύτερα όταν έχουμε κάτι να πούμε, ό, τι κι αν είναι αυτό. Έχουμε υποτιμήσει πολύ την αξία της σιωπής. Η σιωπή είναι η καλύτερη απόδειξη ότι ακούμε πραγματικά τον άλλον. Είναι σαν να του αφιερώνουμε χρόνο για να εκφραστεί όπως επιθυμεί. Όταν δεν βιαζόμαστε να απαντήσουμε και σιωπούμε, έχουμε περισσότερο χρόνο να σκεφτούμε. Άρα, δίνουμε καλύτερες απαντήσεις που βοηθούν στην αποδοτικότερη εξέλιξη του διαλόγου, μειώνοντας τις πιθανότητες παρερμηνείας και μη κατανόησης.
Μπορούμε, αναλογιζόμενοι τα παραπάνω, να κάνουμε ένα τεστ στον εαυτό μας, όταν συνομιλούμε.
Παρατηρώντας τα λάθη μας σε ένα διάλογο και διορθώνοντας τα:θα ακούμε όσα πραγματικά μας λένε,θα μειώνουμε τις δυσερμηνείες και παρεξηγήσεις,θα φτιάχνουμε υγιείς επικοινωνιακά σχέσεις,θα λύνουμε τα προβλήματά μας με ουσιαστικό διάλογο,θα γίνουμε καλοί ακροατές, άρα και συνομιλητές.

προετοιμασία...

2008-07-30T03:44:00.000-07:00

Θα πάρω πολλές βαλίτσες μαζί μου σε αυτό το ταξίδι. Μου φαίνεται μακρύ, χωρίς συγκεκριμένο προορισμό ,αλλά με διάθεση εξερεύνησης. Θέλω να εξερευνήσω, να μάθω, να ενημερωθώ, να ανταλλάξω απόψεις, να γνωρίσω νέες οπτικές, να εμπιστευτώ.

Αρχίζω, λοιπόν, σιγά σιγά να μαζεύω, να τακτοποιώ, να δω τι θα χρειαστώ να πάρω μαζί μου, με τι πράγματα θα γεμίσω τις βαλίτσες μου.

Συνήθως, όταν φτιάχνω βαλίτσες βάζω μέσα τα απαραίτητα, αυτά που γνωρίζω σίγουρα ότι θα μου χρειαστούν και δεν θα πάει χαμένος ο κόπος που τα κουβάλησα. Τι γίνεται όμως με όσα δεν ξέρω αν θα είναι περιττά, αν δεν θα τα χρησιμοποιήσω καθόλου κι αν τελικά τα κουβαλήσω τσάμπα? Δεν μπορω να απαντήσω, ούτε να προβλέψω, άρα τα βάζω όλα στην βαλίτσα μου και αντι για μια φτιάχνω 3 ή και 4 ή και παραπάνω, με λίγα λόγια αδειάζω όλες μου τις ντουλάπες..Θέλω να είμαι ασφαλής, λέω στον εαυτό μου και προχωράω για να αρχίσει το ταξίδι...

..καλό ταξίδι..

2008-07-28T09:45:00.000-07:00

Στη δική μας περίπτωση, όλα ξεκίνησαν από τη διάδραση.
Ανταλλάσσοντας σκέψεις, προβληματισμούς, εμπειρίες, φόβους κι ανησυχίες.
Μέσα από τη σχέση με τον άλλον ανακαλύπτει κανείς και τον εαυτό του.
Η αρχή γίνεται με την ενημέρωση, την επικοινωνία, την αλληλεπίδραση, την εμπιστοσύνη, με το σχετίζεσθαι.
Ωστόσο, το να σχετιστεί ο ένας με τον άλλον αποτελεσματικά και λειτουργικά τελικά φαίνεται να είναι λιγότερο εύκολο από ότι νομίζει κανείς.
Με αφορμή τη δική μας διάδραση, λοιπόν, και την ανάγκη μας για μοίρασμα όχι μόνο μεταξύ μας, δημιουργήσαμε έναν κοινό τόπο. Διαδικτυακό και διαδραστικό.
Έναν κοινό τόπο στον οποίο χωράνε οι σκέψεις και τα συναισθήματα όλων.
Εμείς κάνουμε την αρχή, μας κατευθύνουν άλλωστε οι καθημερινές μας προσλαμβάνουσες εμπειρίες λόγω του αντικειμένου μας.
Είμαστε, λοιπόν, συνταξιδιώτες σε αυτόν τον διαδικτυακό, αλλά και πραγματικό τόπο…
Καλό μας ταξίδι στους δρόμους της ψυχής!